Autoput duž Crnogorskog primorja od Debelog brijega do Ulcinja

Brza cesta do Ulcinja,iz Monteputa najavljeni novi projekti
PODGORICA - Ugovor o izradi generalnog projekta i prethodne studije opravdanosti izgradnje brze saobraćajnice duž Crnogorskog primorja od Debelog brijega do Ulcinja biće potpisan danas u Podgorici.
Iz Monteputa je saopšteno da će projekte raditi Institut građevinarstva Hrvatske, čija je ponuda na tenderu ocijenjena najpovoljnijom.
Brza saobraćajnica duž Crnogorskog primorja duga je oko 110 kilometara, a s obzirom na obim projekta, predviđena je fazna izgradnja.
Ranije je saopšteno da će početak i dinamika cijelog posla zavisiti i od izgradnje više obilaznica oko većih primorskih naselja i gradova, kao i od usklađivanja sa projektima izgradnje sličnih saobraćajnica u Hrvatskoj i Albaniji.
Izvor / Republika

Montenegro Airlines i JAT potpisuju SPA ugovor

PODGORICA - Iz crnogorske kompanije je saopšteno da taj ugovor posebno ima veliki značaj za tranzitne putnike, koji će do svojih odredišta stizati povoljnije i brže.
Montenegro Airlines i JAT Airways potpisaće SPA ugovor kojim se, između ostalog, definišu zajednički formirane cijene za određene destinacije, dogovorili su danas u Podgorici čelnici tih aviokompanija. Iz Montenegro Airlinesa je saopšteno da taj ugovor posebno ima veliki značaj za tranzitne putnike, koji će do svojih odredišta stizati povoljnije i brže.
“U komercijalnom smislu, ovaj ugovor donijeće avio-kompanijama povećanje broja putnika od 60 hiljada do 70 hiljada”, kazali su iz crnogorske aviokompanije.
Osim toga, kako su dodali, postignut je dogovor o potpisivanju Code Share ugovora, čime bi se ova dva avio-prevoznika što bolje pozicionirala za dolazeći Open Sky sistem i bolje predstavila na tržištima koja su od posebnog značaja za obje kompanije.
“Na sastanku su, takođe, razmatrani i različiti modeli saradnje koje će stručne službe aviokompanija razraditi i prilikom narednih susreta konkretizovati”, najavljeno je iz Montenegro Airlinesa.
Izvor: Mina-Business

Mađarska korporacija odustala od gradnje milenijum centra, zainteresovani za Veliku Plažu

TriGranitu skupo 1.000 eura za kvadrat placa
Mađarski TriGranit odustao je od tendera za izgradnju Milenijum siti centra u Podgorici, jer je ekonomski neodrživ, ali će dostaviti ponudu za zakup na 99 godina ulcinjske Velike plaže, kazao je juče direktor odsjeka kompanije za Crnu Goru i Srbiju Džordž Bobvoš.
- Tender za izgardnju Mileniju centra raspisan je za pet od 20 hektara, koliko je potrebno za projekat, a za kvadrat zemljišta se traži hiljadu eura - rekao je Bobvoš na radnom doručku sa novinarima.
- Kad imate tako visoku cijenu zemljišta, naveo je, morali bi zakupninu podići dva ili tri puta, što je nerealno - zaključio je, navodeći da će biti “na raspolaganju ” Vladi i Glavnom gradu, ukoliko se promijene tenderski uslovi.
TriGranit je učestvovao u planiranju izgleda budućeg Milenijum centra, a predviđena je izgradnja multimedijalne dvorane, tržno-poslovnog centra i hotela sa četiri zvjezdice na prostoru bivše kasarne Morača. Vlasnik dijela zemljišta na kojem bi trebalo da bude Milenijum centar je HLT fond i Bobvoš je naveo da je TriGranit “u komunikaciji” sa predstavnicima Prime, menadžment kompa nije koja upravlja fondom.
- Prije dvije do tri godine HLT je ya kvadrat tog zemljišta platio 105 eura i sada je teško prihvatiti deset puta veću cijenu, tim prije što je potrebno još oko 200 eura po kvadratu ya investiciono uređenje zemljišta. Tako bi platili 1.200 eura po kvadratu i bili na početku. Za izgardnju kongresne dvorane, na primjer, trebalo bi nekoliko hiljada eura po kvadratu, tako da je očigledno da ovako zamišljena investicija nije isplativa - objasnio je Bobvoš.
On je procijenio da bi 250 eura po kvadrati bilo prihvatljivo.
- Gradimo slične centre u Ljubljani i Zagrebu, a nadam se uskoro i u Beogradu, a iznosi o kojima tamo pričamo na sličnim lokacijama, u gradovima koji su četiri ili osam puta veći od Podgorice, je četvrtina od iznosa koji se ovdje traži - precizirao je.
Istakao je da TriGranit nije zainteresovan da bude vlasnik zemljišta, te da postoje razni mehanizmi od kojih je najčešći DBOT sistem, po kojem se zemljište uzme na koncesiju i nakon ugovorenog perioda ga vrati, zajedno sa objektima, gradu, odnosno državi. Pod takvim uslovima, naveo je, gradi Trigranit projekat Esplanada u Rumiuniji, koji će državi vratiti za 49 godina. Objasnio je da svi gradovi kad grade objekte od javnog interesa, a Milenijum centar je jedan od takvih, investitorima nude olakšice. Procijenio je da bi se investicija u Milenijum centar, pod uslovom da zemljište dobiju na koncesiju, isplatila nakon 15 godina.
- Razlika između investitora i spekulanata je u tome što investitorima ne treba vlasništvo nad zemljištem. Napravili bi objekte, a profit od iznajmljivanja bi dijelili sa vlasnikom zemljišta - objasnio je Bobvoš.
Tender za izgradnju Milenijum siti centra, čija se vrijednost procjenjuje na 250 miliona eura, završava 12. maja.
J.R
DAN

HLT svoj na svom
Tendersku dokumentaciju ya izgradnju Milenijum centra otkupilo je šest kompanija, ali još nije saopšteno koliko je stiglo ponuda. Radi se o Tehno putu, vlasništvo Saše Aćimića, Trigranitu, hrvatskom Konstruktoru, britanskom Parkridu, italijanskoj Euroedifici i HLT fondu, koji kontrolišu podgorički biynismen Vladan Vujović i vlasnik tršćanske kompanije Ćerere Miljan Todorović, koji ima udio u Atlasmont i Hipotekarnoj banci.
Glavni grad posjeduje dvije trećine, a HLT fond trećinu zemljišta na kojem treba da bude izgrađen Milenijum centar. HLT je zainteresovan da samostalno finansira izgradnju objekata na svom dijelu placa, što je uprava Podgorice načelno prihvatila. Prema riječima Aleksandra Belevića, direktora Prime, njihov dio investicije u kompletan projekat je oko 40 miliona eura.

Vlasnici
TriGranit se bavi ulaganjem u nekretnine, razvoj i menadžment, a prisutan je u 11 zemalja srednje i istočne Evrope. Jedan od vlasnika TriGranita je kanadski milioner Piter Mank, koji je za 3,2 miliona kupio bivši tivatski Arsenal i planira da izgradi marinu za megajahte i turističko-hotelski kompleks u zaleđu. Među vlasnicima je i Šandor Čanji, predsjednik OTP banke, koja je prije dvije godine na 105 miliona eura kupila CKB, kao i Natanijel Rotšild, član uprave Mankove kanadske fiorme Barik Gold, koji tvrdi da je zainteresovan da od uvale Valdanos, u blizini Ulcinja, napravi veliki turistički kompleks. U upravi Trigranita je i njen osnivač Šandor Demjan, a akcije ima i Evropska banka za rekonstrukciju i razvoj.

Tajkuni ne plaćaju
Upitan da li će domaći tajkuni graditi Milenijum centar, Bobvoš je ocijenio da je cijena previsoka za njih.
- Domaći tajkuni, pardon biznismeni, teško mogu da uđu u ovakav projekat. Kad je posljednji put neko vidio da oni ulažu 250 miliona eura - pitao je Bobvoš, ocjenjujući da su nekretnine u Crnoj Gori precijenjene, najviše zahvaljujući Rusima.
- Oni nekretnine ne kupuju radi razvoja, već radi ulaganja para. Nekoliko takvih investicija može ozbiljno da poremeti tržište, naročito tako malo kao što je crnogorsko - ocijenio je Bobvoš.

U Albaniji može bez tendera
Bobvoš je naveo da će TriGranit dostaviti ponudu za dugoročni zakup Velike plaže, ističući da je poziv i koncept za pretkvalifikaciju dobar. Prema njihovim analizama izgradnja nekoliko nebodera i hotela u zaleđu Velike plaže na šest do sedam miliona kvadrata koštala bi između šest i sedam milijardi eura, a za realizaciju projekta treba 15 godina.
Potvrdio je da su od Albanije dobili ponudu da na njihovoj obali, bez tendera, dobiju 900 hektara zemljišta i grade projekat kakav su zamislili na Velikoj plaži, ali da su odlučili da ne odustaju od crnogorskog projekta dok ne vide rezultate tendera.

IZVOR / DAN

http://www.vimeo.com/1101171

Shtëpitë dhe trualli me çmime ekstravagante në Mal të Zi

Në krahasim me zonën e Budvës, pjesët e tjera bregdetare kanë çmime më të ulëta. Kuptohet, çmime më të ulëta gjejmë në zonat jourbane, në fshatra… Kryeqendra është po ashtu atraktive, sidomos qendra dhe disa lokacione atraktive. Podgorica me 1/3 e popullsisë së vendit, ofron çmime të larta, varësisht nga atraktiviteti i lokacionit. Çmime të shpeshta janë ato nga 1200-2000 euro apo çmim i njëjtë me të truallit në qendër apo në vende atraktive. Takojmë çmime që sillen 3000-4000 euro, ndoshta edhe më të larta.

I.1. Çmimet e shtëpive “stagnojnë, bien dhe rriten”
Duke filluar nga shtetërimi i MZ, të merresh me tregjet e pasurive të patundsme, sidomos në ambiente atraktive, bregdet, kryeqendër dhe në disa vende atraktive në veri për turizëm dimëror-veror, jo se nuk është e vështirë por nuk mund të ekzaminosh sjelljet e forcave të tregut, respektivisht ndërvarësinë në mes tyre, në rend të parë për shkak se i takojmë edhe te kërkesa “individuale” e dukurive në fjallë, ku pasuria “dëshira për të paguar” nuk është ajo që ekzaminohet sipas parimeve mikroekonomike, pra sasia minimale që një blerës don të paguajë për një mallë. Përkundër asaj se në këto tregje ka plot blerës dhe shitës, “tregje konkurrente”, sasia e parasë për të paguar apo çmimi, fare pak luan rol në zhvendosjen e kurbes së kërkesës. Ndonëse kemi të bëjmë me vlera të mëdha pasurie, forcat në fjalë ndikojnë apo përcaktojnë faktorë relativisht të pavarur ndaj çmimeve, të llojit pjesërisht të njëjtë: 1.Ofertën, parashikimet dhe çmimet; 2. Kërkesën, preferencat dhe konkurrencën në mes blerësve, për shkak të sjelljeve në tregjet duopoliste. Mallra me vlerë të posaçme të “rrallë”, ose transaksione të përziera të shitjeve, ofertave, siç takojmë në të përditshmen apo javoren, te dyja më të pavarurat (”Lufta për Bularice”,16.dhjetor `07. Titujt: “Invazioni në Pashtroviq”, Monitor 26 tetor `07 dhe “Hetimet për rishitjen e territorit”, Monitor, 23 nëntor `07).
Sot në marrëdhënie relative kapital profit “min-max” të investosh sa më pak me motiv fitese sa më të madhe në tregun në fjalë, shtëpi dhe truall, sidomos në bregdet apo qendër nuk mund t`i dini sjelljet e çmimeve sipas përcaktuesve të tregut dhe parimeve ekonomike. Pothuaj përditë takojmë çmime luhatëse: rritje, ndonjëherë edhe zbritje dhe stagnim, përsëri rritje astronomike. Prandaj është atraktive të merresh me shitblerjen e pasurive: shtëpive, apartamente, ndërtesave, objekteve të tjera banuese dhe të truallit, tokës. Valët e sezonit tregtar janë nga fillimi apo mesi i dy stinave, pranverës dhe vjeshtës.
Varësisht nga zonat, atraktiviteti, modaliteti dhe pajisjet, takojmë turbulencë çmimesh
për metër të një ndërtese. Në pjesët më pak të zhvilluara, bie fjala në qytetin Shavnik, në zonë urbane mund të blesh banesë për 10-15 mijë euro, apo 300-400 euro për 1 m2, (18 janar 2008), ndoshta çmime më të lira për 1 m2 se në zonat jo aq atraktive .
Ndërsa në pjesët më atraktive të MZ, tre kilometra largësi nga qendra e metropolës së turizmit, në Rafailloviq, por afër plazhit, një metër shtëpie mund të ketë çmimin përafërsisht sa banesa në fjalë dy ditë më parë. Gjatë tetorit-dhjetorit në Budva, varësisht nga lokaliteti dhe objekti shënojmë këto lloje kategorizimesh:
1-2 km larg qendrës 1m2 kushton 2900euro. Në Qytetin e Vjetër 1m2 kushton 5000 euro. Në vendet atraktive 1 m2 kushton 4000-6000 euro. Lokacioni më atraktiv, çmimi për m2 ishte 7200 euro.
Në Podgoricë më 24 janar 2008, disa çmime nga oferta e Agjencisë “Centar”:
Apart.. 20 m2 = 56 000euro,
-II- 33 m2 = 60 000euro,
-II- 45 m2 = 93 000euro,
-II- 70 m2 = 140 000euro.
Siç kemi thënë më parë, në mes të janarit shënohet çmimi 10.000 euro për 1 m2, por nuk
është për t`u habitur në këto ditë inflacioni që në shkurt të arrijë rritje prej 20%, në 12.000 dhe rritje të tjera. Në krahasim me zonën e Budvës, pjesët e tjera bregdetare kanë çmime më të ulëta. Kuptohet, çmime më të ulëta gjejmë në zonat jourbane, në fshatra, respektivisht atje kërkohet trualli. Kryeqendra është po ashtu atraktive, sidomos qendra dhe disa lokacione atraktive. Podgorica me 1/3 e popullsisë së vendit, ofron çmime të larta, varësisht nga atraktiviteti i lokacionit. Çmime të shpeshta janë ato nga 1200-2000 euro apo çmim i njëjtë me të truallit në qendër apo në atraktivitete. Takojmë çmime që sillen 3000-4000 euro, ndoshta edhe më të larta.

2. Të huajt dëshirojnë truallin
Në krahasim me periudhën një vjet më parë, interesimi për blerjen e shtëpive shënon rënie, apo nuk ka më klientë të rinj, ose nuk ka rus. Praktikisht, valët e fundit të shitjeve të mëdha “të shtëpive” janë në muajin prill të vitit të kaluar. Deri me këtë kohë në tregun konkurrent, me mjaft blerës dhe shitës, nuk mbetej asnjë pa u shitur. Tani blerësit veprojnë në dy drejtime: çmimet kanë arritur maksimumin së paku ndaj disave në rajon, edhe Shqipëri. Sot (janar-shkurt) blerësve të huaj u interesojnë tregjet e tjera, ndoshta më të lira, ose ndonjë opcion tjetër. Për investuesit, sidomos për të mëdhenjtë, tani është interesant trualli, që mundëson zgjerime, investime të mëdha apo kapital investime. Spekulohet (bisedohet) se tani për miliarderët rus MZ është i shtrenjtë ose nuk është më atraktiv, “punët e tyre shpërngulen në Shqipëri” (Monitor, 19 tetor 2007, f. 8-10).
Thuhet se një pjesë e kapitalit rus në MZ ka arritur nëpërmjet kanaleve indirekte, nëpërmjet vendeve të treta, Britanisë së Madhe, Qipros, Zvicrës, of-shor destinacioneve, kompanive lokale dhe një pjesë indirekt, kesh. Ndonëse rusët kanë rolin kryesor investues, ata nuk do të ikin. Nëse u kthehemi marrëdhënieve shtetërore, MZ nga viti 2004 ka kontratën në nivelin më të lartë, që atëherë “u është hapur rruga investimeve ruse”, por ato ekzistonin edhe më parë, përndryshe janë tradicionale qysh nga lashtesia…
Nga takimi para një viti (2006) i presidentit rus Putin me kryeministrin Gjukanoviq, është kuptuar se investimet ruse jane mbi 2 miliarda euro dhe i tejkalojnë të gjitha vendet e rajonit të EJL në hyrjen e kapitalit rus. Gjithashtu, gjejmë të dhëna se kapitali rus, ose nëpërmjet Tij, ka rolin udhëheqës investues ndër degët kryesore ekonomike, pra, si do të shohim në vazhdim, edhe në turizëm. Pjesa më e madhe e objekteve turistike, hoteleve, prej Ulqinit deri në skajin tjetër H. Novi, gjithashtu edhe pronësia e truallit te Tivari (Maljevik), qendrat kryesore turistike në veri dhe pronësitë e tjera janë në pronësinë apo kujdesin e strukturave të larta, miliarderëve, politikanëve apo kompanive ruse. Në Ulqin Grand Lido, “Splendid” afër Budvës, dhe njëri prej investimeve më të mëdha hoteliere moderne në rajon, “Splendid”, pronësi e ish shefit të Shërbimit Informativ (Ofensiva ruse në MZ, Monitor 04 janar 2008).
Në Nikshiq regjionin më të zhvilluar industrial, trualli jo aq atraktiv për të huajt, në zonën e parë çmimet janë 180 euro për 1 m2, e pak më larg janë 130 dhe në të njëjtën zonë C edhe më të ulëta,70 euro. Përkundër çmimeve të bregdetit që pothuaj çdo javë dhe ditë kanë pasur ndryshime në rritje, këto ishin të pandryshuara për 7 vjet, nga viti 2000 deri në dhjetor 2007. Kjo rritje është normale, ndoshta edhe e tepërt, bëhet pyetje pse nuk ishin më graduale nga pronari, nga administrata lokale, që u rritën për 4-5 herë (”Qeverisja lokale formoi çmimet e reja…, Dan, 18 dhjetor 2007)
Shitja e truallit në kohë transicioni nxit dy lloje emocionesh: nacionale-patriotike dhe
komuniste, prandaj për grupet e tilla mund të quhet edhe tradhëti, sepse “të parën herë në histori të MZ, pronat e mëdha tokësore, posaçërisht në zonat atraktive pranë plazhit kalojnë në duart e të huajve“ (Pse bie çmimi i banesave dhe shtëpive në bregdet, Monitor 19 tetor 2007, f.8-10). Me fjalë të tjera toka konvertohet nga paraja në luks, kryesisht zhvendoset në Serbi - më së shumti në qendër të Beogradit dhe investohet në shtëpia dhe banesa me çmime shumë më të përshtatshme se në Budva. Një pjesë investohet në vetura luksoze, në jahta, stoli dhe metale me vlerë, diamant, ar, e sidomos orë të shtrenjta.
Mark Gjokaj
KOHA JAVORE

http://www.vimeo.com/720702

Contrat du siècle : la France va construire cinq centrales nucléaires au Monténégro

Areva vient de conclure un accord exceptionnel avec Montenegratom, un nouveau consortium franco-russo-monténégrin, prévoyant la construction de cinq centrales nucléaires dans la petite république, qui deviendra ainsi le premier exportateur énergétique de la région. Le nouveau groupe sera dirigé par Rachida Dati, qui a annoncé mardi matin qu’elle quittait ses fonctions au sein du gouvernement et de la mairie du VIIe arrondissement de Paris. Jérôme Kerviel nommé directeur financier.
Cinq centrales atomiques de type Kozloduy-IV seront rapidement construites à Perast dans la Bouche de Kotor, dans la polje de Njeguši, dans le parc naturel du Durmitor, à Virpazar sur le lac de Skadar et aux abords du monastère d’Ostrog, près de Nikšić.
Anne Lauvergeon, la PDG d’Areva, a annoncé la conclusion de ce contrat, le sourire aux lèvres, depuis le siège du gouvernement monténégrin à : « après la Libye, l’Iran et la Chine, il était normal que nous nous intéressions aussi au marché balkanique. Le Monténégro est un partenaire très fiable en affaires, et nous sommes heureux que Gazprom participe au consortium, cela permettra de dépasser ses histoires et ses rivalités ridicules autour de Nabucco et de South Stream. Il est temps qu’EDF et nos partenaires européens comprennent que les temps ont changé ».
Le contrat a été conclu entre le géant français de l’atome Areva et un nouveau consortium russo-monténégrin, Montenegratom, dont les actifs sont partagés entre Gazprom, la soeur de Milo Djukanović et le Premier ministre monténégrin lui-même.
Cette composition capitalistique a été saluée par le professeur Vukotić, ancien président de la Commission des privatisations. « M. Djukanović est riche et son retrait du gouvernement, de novembre 2006 à février 2008, lui a permis, en mettant de l’ordre dans ses sociétés, de comprendre l’importance de l’essor des affaires pour le développement de tout le pays », a-t-il expliqué. Selon le professeur Vukotić, l’expérience acquise par Milo Djukanović lui permettra de mettre plus systématiquement l’ensemble des ressources du pays au service de ses intérêts, « ce qui ne manquera pas de produire une dynamique vertueuse de croissance, dont profiteront tous les Monténégrins ».
Le siège social du nouveau groupe est fixé à Nikšić.

« Le Monténégro, État écologique, État énergétique »
D’ici moins de deux ans, le Monténégro devrait être en mesure d’exporter de l’énergie dans toute la région, ainsi qu’en Italie. Mardi matin, le quotidien monténégrin Pobjeda titrait : « le Monténégro, État écologique, devient aussi un État énergétique ». Seule note discordante, le quotidien Dan mettait en garde contre le risque de vendre de l’énergie au Kosovo. Selon l’éditorialiste de ce journal, « ce serait une fois de plus une manière perfide de reconnaître la sécession de ce territoire, bien dans le style de la clique affairiste Djukanović et consorts… D’ailleurs, les Siptars n’ont nul besoin d’électricité, ils ont l’habitude de s’éclairer à la bougie pour leurs tristes ébats ».

Le métropolite de l’Église orthodoxe monténégrine (MPC), Sa Béatitude Mihajlo (Dedeić), a également critiqué l’emplacement d’une future centrale nucléaire aux abords du monastère d’Ostrog. « Il serait injuste que le monastère bénéficie d’électricité gratuite, tant qu’il reste usurpé par l’Église serbe et qu’il n’est pas restitué à l’Église monténégrine, son possesseur légitime ». Cette position a immédiatement été approuvé par le président du Parlement, Ranko Krivokapić, qui a annoncé la formation d’une commission parlementaire sur le problème.

Ranko Krivokapić a également écarté par avance toutes les critiques émises sur les risques environnementaux éventuels. « L’emplacement de ces centrales est globalement bien choisi », a-t-il expliqué. « Le rejet des eaux de traitement de la centrale de Perast dans la Bouche de Kotor permettra d’augmenter d’une dizaine de degrés la température des eaux de baignade, ce qui augmentera d’autant l’attractivité touristique du littoral : les touristes recherchent des eaux chaudes toute l’année. Quant à la centrale du Durmitor, elle est située loin de toute habitation, ce qui réduit pratiquement à néant les risques liés à un éventuel accident ».

D’autres critiques sont toutefois venues des rangs de la Ligue démocratique au Monténégro et de l’Union démocratique des Albanais. Les dirigeants de ces deux formations albanaises, Mehmed Bardhi et Ferhat Dinosha, réclament qu’une centrale soit aussi construite dans la Malesia, aux abords de Tuzi. « Comment peut-on parler de développement sans décentralisation ? », s’est indigné Ferhat Dinosha. « En tant que peuple minoritaire, nous exigeons la création d’une commune autonome et de Tuzi et la délocalisation d’une centrale. Dans un Monténégro moderne, chaque commune doit disposer de sa propre centrale atomique ».
Le jeune génie de la finance français Jérôme Kerviel a été nommé directeur financier. Il s’est déclaré « très heureux de retrouver un bon job comme ça : “c’est exactement ce que j’attendais à ma sortie de prison. Le marché énergétique européen permet de réaliser des opérations très excitantes, c’est un peu comme un jeu vidéo “.
Rachida Dati, jusqu’à présent ministre de la Justice du gouvernement français, a été nommé directrice du nouveau groupe. Il semble même qu’elle ait joué un rôle essentiel dans les négociations secrètes qui ont permis l’aboutissement de ce projet. « En réalité, Rachida Dati connaît de longue date Milo Djukanović, Filip Vujanović et la plupart des dirigeants monténégrins », nous a expliqué le représentant de l’International Crisis Group à Podgorica. « J’ai pu obtenir la preuve qu’elle a été inscrite durant trois ans à la Faculté de droit de l’Université de Nikšić, où elle a soutenu une thèse de troisième cycle, à l’issue d’un cursus particulièrement rapide, en raison de ses compétences exceptionnelles. Ses recherches portaient sur ’La rétroactivité de la peine dans le droit coutumier monténégrin’ ».
S’exprimant en marge de son footing quotidien, le Président français Nicolas Sarkozy, a déclaré qu’il « comprenait et se réjouissait » du départ de Mme Dati : « il est bon que les ministres retournent aux réalités de terrain ». Nicolas Sarkozy a tenu a souligné que l’accord passé avec Montenegratom confirmait la visée stratégique commune de Paris, Moscou et Podgorica « de rendre l’énergie atomique accessible à tous dans le respect des droits de l’homme et de l’environnement ». « Ce projet s’inscrira aussi dans la perspective franco-méditerranéenne que nous finirons bien par faire accepter aux autres con… à nos partenaires européens », a ajouté le Président.

Jakup Atalić

balkans.courriers

„Gute Perspektive für die europäische Integration Montenegros“

Gernot Erler, Staatsminister im Auswärtigen Amt, besucht vom 27.-29. Februar Montenegro. Vorab sagte er der Deutschen Welle, nach dem Unabhängigkeitsvotum im Kosovo bestehe keine Gefahr für die Stabilität der Region. DW-Südosteuropa: Was ist der Zweck Ihrer Reise nach Montenegro?
Gernot Erler: Es ist ein sehr umfangreiches Programm, was mir die Möglichkeit gibt, wenige Wochen vor den Präsidentschaftswahlen die Kandidatinnen und Kandidaten kennenzulernen und außerdem aktuelle Gespräche zu führen - natürlich jetzt im Umfeld der Entscheidung über den künftigen Status des Kosovo. Es ist natürlich für uns sehr wichtig zu erfahren, wie diese Entscheidung in Montenegro aufgenommen und verarbeitet wird.
Befürchten Sie, dass das Land angesichts des großen serbischen Bevölkerungsanteils dauerhaft destabilisiert werden könnte?
Das wäre genau entgegen unserem Interesse. Wir haben an einer stabilen Entwicklung der ganzen Westbalkan-Region einschließlich Montenegros ein großes Interesse. Mein Besuch ist auch ein Zeichen für die Ernsthaftigkeit dieses Interesses.
Montenegros Außenminister Milan Rocen hat gesagt, man werde das Kosovo anerkennen, sobald es keine Gefahr für Montenegro mehr darstelle. Glauben Sie, dass das jemals der Fall sein wird?
Ich glaube, dass eine Gefahr von Kosovo für Montenegro nicht vorstellbar ist. Wir haben das Gefühl, dass die Zusammenarbeit mit der Regierung dort gut verläuft. Ganz wichtig ist natürlich, dass die Zusagen eingehalten werden, dass der Plan des UN-Sondergesandten Martti Ahtisaari als Grundlage anerkannt und auch voll umgesetzt wird, und dass auch die Zusammenarbeit mit der internationalen Mission, die die EU vorbereitet, die EULEX-Mission und natürlich auch mit KFOR und UNMIK reibungslos verläuft. Aber bisher gibt es daran keinen Zweifel. Dann kann auch regional keine Irritation oder keine Unsicherheit von der Entwicklung im Kosovo ausgehen.
Die europäische Integration Montenegros wird ebenfalls ein Thema Ihrer Gespräche in Podgorica sein. Welche Botschaften werden Sie überbringen?
Wir sind sehr zufrieden damit, dass wir am 15. Oktober letzten Jahres das Stabilisierungs- und Assoziierungsabkommen unterzeichnen konnten und dass wir mitten in einem Prozess der Visa-Erleichterungen sind. In diesen Tagen finden wieder Gespräche über eine weitere Vereinfachung statt. Wir wissen, wie wichtig das für die Menschen in Montenegro ist. Die Botschaft wird sein, dass es auf der Basis des Stabilisierungs- und Assoziierungsabkommens und dessen konkreter Umsetzung eine gute Perspektive für die europäische Integration Montenegros gibt. Und wir brauchen Montenegro als Partner, um auch in dieser schwierigen Situation – der Phase der Unabhängigkeitsentwicklung im Kosovo – einen Beitrag zur Stabilisierung der ganzen Westbalkan-Region zu leisten.
Das Interview führte Goran Goic

Kandidat pzp za predsjednika crne gore Nebojša Medojević se založio za institucionalizaciju dijasporea

Iseljenici nijesu samo rezervno biračko tijelo
Podgorica, 26. februara - Kandidat Pokreta za promjene Nebojša Medojević za predsjednika Crne Gore rekao je da će se, ukoliko pobijedi na izborima, zalagati za institucionalizaciju saradnje sa dijasporom. - Aktuelna vlast crnogorske iseljenike doživljava isključivo kao rezervno biračko tijelo i dopunski izvor finansiranja najsiromašnijih stanovnika, posebno onih na sjeveru i u Malesiji i Ulcinju, kazao je Medojević. On je ocijenio i da je crnogorska mreža diplomatskih predstavništava nedovoljno razvijena, neefikasna i nestručna .
- Crnogorski građani u dijaspori imaju značajan kapital, ali ne žele da ulažu u Crnu Goru, jer su bili prevareni u prošlosti više puta i danas ne vjeruju, državi, bankama i lokalnim biznismenima. Ključ za ulaganje kapitala dijaspore u domovini je u povratku povjerenja i obezbjeđivanju neophodnih garancija i podsticaja od strane Vlade i institucija matice, istakao je Medojević. On je poručio da će se, kao predsjednik Crne Gore, zalagati da se hitno oformi nezavisna državna ustanova za odnose sa dijasporom, u čijoj će upravi biti i ličnosti iz dijaspore sa autoritetom. Medojević sugeriše da bogati iseljenici odmah da počnu sa planovima i inicijativama da se napravi jedan privatni investicioni fond za ulaganje u domovinu.
Navodeći da Demokratska partija socijalista, u strahu od gubitka izbora, »ponovo aktivira svoje mehanizme - besplatni avio prevoz«, on je rekao da će PZP tražiti od Montenegroerlajnza da im dostavi spisak čarter letova i specifikaciju ko ih plaća, kako bi svi učesnici izborne trke imali ravnopravan tretman.
Odgovarajući na pitanje da li bi, kao predsjednik Crne Gore, pomogao registraciju Crnogorske pravoslavne crkve u Srbiji, on je rekao da to pitanje treba da rješavaju vjernici i religiozne i vjerske institucije.
- Nije posao predsjednika da se miješa u crkvene poslove i ja ću se toga pridržavati, za razliku od Vujanovića, koji je zloupotrebljavao vjerska pitanja, zaključio je Medojević.

O Kosovu nakon konsultacija sa Briselom

Medojević je kazao da niko od Crne Gore ne očekuje eksplicitan odgovor o nezavisnosti Kosova i da ta odluka treba da bude pažljivo donesena kao plod konsultacija sa Briselom.
- Niko se od velikih institucija nije se oglasio povodom tog pitanja. Crna Gora mora biti oprezna i sam ću učestvovati u ozbiljnim regionalnim i evropskim konsultacijama o tom pitanju, istakao je lider PZP-a.

Medojević pozvao Vujanovića na TV duel

Medojević je ocijenio da jedino on ima predsjednički program i pozvao kandidata vladajuće koalicije Filipa Vujanovića na TV duel.
- Očigledno je da svi moji protivkandidati imaju samo jedan program, a to sam ja, kazao je Medojević na konferenciji za novinare. On je naveo da se Vujanović i na prvom predizbornom skupu u Baru bavio kandidatom PZP.
- Bilo bi korektno da Vujanović kao predsjednički kandidat vlasti prihvati da razmijenimo mišljenja i stavove, ako ga tata pusti. Ako ga tata ne pusti, ja ću ga zamoliti kada budemo imali raspravu o Vladi u parlamentu, da ga pusti i da pokušamo da raspravimo sve stvari o kojima Vujanović želi da polemiše sa mnom, kazao je Medojević.

D.Ć.
www.pobjeda.co.yu

Staatsminister Erler reist nach Montenegro

Der Staatsminister im Auswärtigen Amt, Gernot Erler, wird vom 27. bis 29. Februar zu politischen Gesprächen nach Montenegro reisen. In Podgorica wird er unter anderen mit dem designierten Premierminister Milo Djukanovic und Außenminister Milan Rocen sowie Parlamentspräsident Ranko Krivokapic zusammentreffen. Im Zentrum der Gespräche wird die Unabhängigkeitserklärung des Kosovo vom 17. Februar und ihre Auswirkungen auf die regionale Stabilität stehen. Zudem wird es um die weiteren Schritte Montenegros im Prozess der euro-atlantischen Annäherung gehen. Die EU und Montenegro hatten am 15. Oktober 2007 ein Stabilisierungs- und Assoziierungsabkommen unterzeichnet. Am 1. Januar 2008 ist das Visaerleichterungs-abkommen zwischen der EU und Montenegro in Kraft getreten. Letzte Woche hat die EU-Kommission Gespräche über weitere Möglichkeiten der Vereinfachung des Visaverfahrens begonnen.

Im Vorfeld der Präsidentschaftswahl, die für den 6. April anberaumt ist, wird Staatsminister Erler sich zudem in Gesprächen mit den Präsidentschaftskandidaten über den angelaufenen Wahlkampf informieren. Des weiteren sind Treffen mit Vertretern von Nichtregierungsorganisationen vorgesehen.

www.auswaertiges-amt.de

Shqiptarët në Mal të Zi në kohën e shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë (1)

Ndryshimi i hartës politike të Ballkanit

Shtetet ballkanike duke parë sukseset luftarake të shqiptarëve kundër ushtrisë së Perandorisë Osmane, veçanërisht kryengritjet e vitit 1910-1912, shpejtuan për formimin e Aleancës Ballkanike, për fillimin e luftës kundër Portës së Lartë. Kështu aleancë ne mes veti lidhën Serbia, Mali i Zi, Bullgaria dhe Greqia. Bisedat e fshehta në mes shteteve ballkanike ishin inicuar nga Rusia në vitin 1911, duke përfunduar në shtator 1912, me realizimin e aleancës në mes tyre.

Në aspektin gjeopolitik për opinionin e gjerë është e njohur se në sajë të vendimeve të Kongresit të Berlinit (1878) harta politike e Siujdhesës Ballkanike pësoi ndryshime, sepse nga principatat e dikurshme autonome u krijuan shtetet e pavarura ku bënte pjesë edhe Mali i Zi.

Në vend që Fuqitë e Mëdha të kohës të insistonin që Malit të Zi si shtet i ri i njohur ndërkombëtarisht t`i takonin vise dhe popullsi sllave nga ana perëndimore e tij duke marrë për bazë kriterin etnik, u vendos e kundërta duke i dhuruar këtij shteti edhe vise me popullsi shqiptare. Andaj, nga kjo kohë me fillimin e rrudhosjes së hapësirës shqiptare në favor të fqinjëve “çështja shqiptare” u cilësua si dimension i veçantë, sepse në rastin konkret raportet shqiptaro-malazeze morën një kahje tjetër.

1. Viset shqiptare nën administrimin e Malit të Zi pas vitit 1878

Ishin vendimet e Fuqive të Mëdha në Kongresin e Berlinit të cilat legjitimuan fillimin e coptimit të trojeve shqiptare, fillimisht me pranimin e pavarësisë së shteteve fqinje siç ishin Mali i Zi dhe Serbia. Edhe pse aspiratat për zgjerim territorial të Malit të Zi gjatë dhe pas luftërave kundër Turqisë (1876-1878) ishin më të mëdha nën administrimin e tij kaluan krahina e Trieshit, Koja, Podgorica, Zhabjaku, Tivari dhe pjesa VP e Krajës. Edhe pse në Kongres u vendos që edhe krahina e Plavës dhe Gucisë t`i jepet Malit të Zi, një vendim të tillë nuk u realizua në saje të angazhimit ushtarak të popullatës shqiptare në organizim të LSHP, ku u zhvillua edhe beteja e njohur e Nokshiqit në dhjetor të vitit 1879. Si kompensim për të u bënë pazarlleqe nga Fuqitë e Mëdha që t`i jepet krahina e Grudës por ishte LSHP që organizoi mbrojtjen ushtarake në prill të vitit 1880, duke mos lejuar aneksimin e territoreve shqiptare nga ana e Malit të Zi. Por, të ndodhur në situatë të tillë, Fuqitë e Mëdha arrijnë kompromisin e fundit për kompensimin e Plavës dhe Gucisë e ky është qyteti i Ulqinit me rrethinën e tij të ngushtë, ku edhe pas rezistencës së popullsisë vendore, ky territor iu dorëzua Malit të Zi nga ana e Perandorisë Osmane në prani të forcave ndërkombëtare në fund të nëntorit të vitit 1880.

Viset shqiptare që kaluan nën administrimin e Malit të Zi edhe në rrethana të reja shoqërore dhe politike arritën të mbajnë komunikimin e vet ndërkrahinor me kryeqendrën e veriut shqiptar, që ishte qyteti i Shkodrës.

Edhe pse kufiri i ri në mes Malit të Zi dhe Shqipërisë, e cila ishte nën administrimin e Perandorisë Osmane në këto pozicione qëndroi 32-34 vite varësisht prej krahinës, pushteti i Malit të Zi kishte plane për pushtimin e territoreve të banuara me popullsi shqiptare. Me një fjalë, territoret e përfituara nga ana e Kongresit të Berlinit ishin fillimi i një politike ekspansioniste në dëm të trojeve dhe popullsisë shqiptare. Një dukuri e tillë u hetua në mënyrë praktike me rastin e Kryengritjes në Malësi të Madhe në vitin 1911. Ishte kjo një situatë e pavolitshme për shqiptarët por dhe një sinjal se çka është duke u përgatitur kundër tyre, e dhënë kjo e cila do të jetë transparente në vjeshtën e vitit 1912 dhe më pas.

2. Ofensiva pushtuese e Malit të Zi ndaj tokave shqiptare dhe rrethimi i Shkodrës (tetor 1912-prill 1913)

Shtetet ballkanike duke parë sukseset luftarake të shqiptarëve kundër ushtrisë së Perandorisë Osmane, veçanërisht kryengritjet e vitit 1910-1912, shpejtuan për formimin e Aleancës Ballkanike, për fillimin e luftës kundër Portës së Lartë. Kështu aleancë ne mes veti lidhën Serbia, Mali i Zi, Bullgaria dhe Greqia. Bisedat e fshehta në mes shteteve ballkanike ishin inicuar nga Rusia në vitin 1911, duke përfunduar në shtator 1912, me realizimin e aleancës në mes tyre.

Ndërsa aleanca e arritur në mes Malit të Zi dhe Serbisë në Lucernë të Zvicrës (27.IX.1912), me nënshkrimin e marrëveshjes politike dhe ushtarake ku e nënvizuar është se “atë që se cili vend e çliron nga turqit ajo edhe i takon”, dëshmon qartë për objektivat e tyre shteteve. Një konstatim i tillë është transparent dhe nuk meriton koment, nga del se shqiptarët ishin para sfidave të mëdha ndaj pushtuesve të rinj të cilët gjoja në emër të luftës kundër Perandorisë, si orientim final kishin okupimin e territoreve të reja. Rasti i rrethimit të Shkodrës dhe lufta e zhvilluar (tetor 1912-prill 1913) është i veçantë kur, edhe pse kishte filluar Konferenca e Ambasadorëve në Londër ku informatat ishin se ky qytet do të jetë në kuadrin e shtetit të pavarur të Shqipërisë, rrethimi i saj dhe lufta e zhvilluar në mes ushtrisë turko-shqiptare dhe asaj malazeze vazhdonte gjithnjë. Një veprim i tillë shpjegohet me faktin se Shkodra për Malin e Zi paraqiste një çështje të veçantë në filozofinë dhe aspiratat e tyre ushtarke e politike që ishte e bazuar në mitet mesjetare e jo në realitetin gjeografik dhe historik. Madje mbreti Nikolla ka ëndërruar se po t`i realizohej projekti i zgjerimit territorial në lindje, madje deri te lumi Drin, Shkodra do të ishte kryeqyteti i Mbretërisë së tij. Ai shprehej se “nuk do t`i ulë armët para se lumi Drin të bëhet kufiri jugor i Malit të Zi”. Ndërsa gjatë Luftës I Ballkanike (1912-1913) në bisedimet që u zhvilluan fshehurazi në mes Serbisë edhe Malit të Zi (në pjesën e dytë të nëntorit 1912) mbreti Nikollë kërkoi ndarjen e territoreve në Shqipëri. Mali i Zi kërkonte të merrte rajonet deri në lumin Mat, ndërsa Serbia prej Matit deri te Shkumbini. Në Konferencën e Ambasadorëve në Londër (dhjetor 1912-korrik 1913), delegacioni serbo-malazez kërkonte që Shqipëria të ngushtohej sa më tepër, sepse në këtë formë do i mundësohej Serbisë për të realizuar ëndrrën e tyre për dalje në bregdetin e Adriatikut. Nga ana tjetër delegacioni malazez kërkonte me këmbëngulje Shkodrën. Në kërkesë thuhej se po qe se nuk do të merrej një vendim i tillë, Mali i Zi për qytetin e Shkodrës do të jepte edhe njeriun e fundit, që dëshmohet edhe me parullën e mbretit Nikollë - “ose Shkodrën, ose vdekjen”.

Ndërkohë në Konferencën e Ambasadorëve në Londër, në luftën diplomatike për caktimin e kufirit shqiptaro-serb dhe shqiptaro-malazez, më 22 mars 1913 u vendos që Shkodra me rrethinë t`i mbetet Shqipërisë. Por malazezët kishin aspiratat e tyre mitomane dhe vazhdonin gjithnjë ta mbanin të rrethuar Shkodrën, duke vazhduar operacionet luftarake të bindur se çka fitohet me luftë edhe do t`u takojë. Por, pasi Mali i Zi hezitonte të respektonte vendimin e Londrës, me nismën e Austro-Hungarisë dhe Gjermanisë, kundër tij filloi demonstrimi detar, i cili më 5 prill 1913 arriti para Tivarit dhe pas disa ditësh bllokoi bregdetin prej atij qyteti deri në grykën e Drinit. Megjithatë forcat malazeze pushtuan Shkodrën më 24 prill 1913 pasi atë iu dorëzoi Esat Pashë Toptani. Por veprimi energjik dhe presioni i Fuqive të Mëdha ku duhet veçuar sidomos Austro-Hungarinë pas qëndrimit tri javësh forcat malazeze më 14 maj 1913 pasi e plaçkitën u larguan nga Shkodra ku menjëherë u vendosën forcat ndërkombëtare.

Por edhe pse e humbi Shkodrën, pas luftërave ballkanike Mali i Zi u zgjerua territorialisht, duke përfituar një territor me sipërfaqe prej 4958 km2, që është më tepër se 48% e territorit pas Kongresit të Berlinit (9.475 km2). Nga një e dhënë e tillë del se Mali i Zi pas çdo lufte është zgjëruar vazhdimisht, ku një pjesë e konsiderueshme e atyre territoreve është e hapësirës etnogjeografike shqiptare

Dr. Nail Draga.

www.kohajavore.cg.yu

Mali i Zi i përmbajtur për pavarësin e Kosovës

Presidenti i Malit të Zi, Filip Vujanovic,tha të mërkurën se vendi i tij duhet të deklarohet për Kosovën duke pasur kujdes rrethanat e brendshme, pozitën rajonale dhe qëllimet integruese.”Në këtë ndërlidhje, një rëndësi shumë të madhe kanë marrëdhëniet e mira midis serbëve e shqiptarëve në Malin e Zi. Duhet patjetër që t’i ruajmë këto marrëdhënie, sepse është një pasuri për Malin e Zi dhe për rajonin”, tha Vujanovic.Ai ka shtuar se me Qeverinë e Prishtinës, Podgorica edhe më parë ka pasur komunikime. “Kjo është bërë për hir të komunikimit të mirë të qytetarëve, partneritetit ekonomik dhe përkujdesjes së refugjatëve kosovarë”, tha ai.Presidenti malazias tha se Mali i Zi duhet të ketë kujdes edhe rreth marrëdhënieve të mira me Beogradin, duke shtuar se Malin e Zi askush nuk e ngut që të deklarohet mbi pavarësinë e Kosovës, duke e ditur se “…Mali i Zi asnjëherë nuk ka ushtruar politikë të përshpejtuar dhe të pakujdesshme”.

Gazeta Express

« Previous Page — Next Page »