Ulqin,ville albanaise mythique

La vieille ville dont la forteresse porte l’empreinte d’architecture vénitienne. Pour commencer, Ulqin est une sorte de St-Tropez albanais. De nombreux Albanais célèbres et anonymes d’Albanie, Kosovo et Macédoine y viennent passer leurs vacances. Mais l’on trouve également des nombreux touristes venus de divers horizons (ex-Yougoslaves, Italiens, Allemands, Anglais, Français, Américains…). L’été, tous les soirs, Ulqin vibre sous la musique des chanteurs albanais venus de tous les coins albanophones qui animent les soirées d’innombrables cafés, restaurants, hôtels, nigth-clubs, discos et divers clubs de loisirs. Et l’on trouve même des chanteurs monténégrins, bosniaques et serbes qui animent des soirées à Ulqin devant des publics mêlés. Au sud de la ville se trouve une longe plage de sable de 13 km, qui peut accueillir jusqu’à 150 000 personnes. C’est cette plage qui est la force touristique d’Ulqin, sans oublier la forteresse de la vieille ville qui a vu passer de nombreux conquérants et envahisseurs.

Pour l’histoire, Ulqin fut habité à l’origine par la petite tribu des Ulciniens qui fut une branche de la grande tribu illyrienne des Labéates (Monténégro + Albanie du Nord) dont faisait aussi partie les Scodriens (de Shkodra). Le lac de Shkodra portait d’ailleurs à l’origine le nom de Lac Labéates. Chaque tribu illyrienne avait un symbole totémique (ou chamaniste) qui pouvait être soit un animal, un arbre ou une plante, ou une créature fantastique. Et la tribu illyrienne des Ulciniens avait pour emblème tribal le loup. Pourquoi cet animal ? Déjà le loup existe encore de nos jours dans la région mais il est cantonné dans les montagnes pour se cacher de l’homme, mais autrefois cet animal était très nombreux dans le coin. Si bien que les Illyriens du coin ont pris le loup comme symbole de leur communauté. En illyrien le loup se dit ULK. Ce qui a donné le nom de ULKINON, c’est-à-dire Ulqin en langue illyrienne. Et le ULK illyrien a donné en albanais le mot UJK = loup. Il y a 2500 ans environs, des colons grecs originaires de Colchide (le pays de la Toison d’Or) ont trouvé refuge après leur long périple chez les Ulciniens. Et ensemble, Grecs et Illyriens fondèrent la cité de Ulkinon (en illyrien) ou Ulkos (en grec ancien). Le poète Apollonios de Rhodes dans l’un de ses poèmes (sûrement les Argonautiques) fait mention des Grecs de Colchide venus s’installer chez les Illyriens d’Ulkinon. Selon lui, une coïncidence divine a fait venir les Grecs de Kolkhis à Ulkos (Ulkinon). dont les toponymies se rapprochent. Avec le temps ces colons Grecs vont devenir Illyriens et partager un destin commun avec les autochtones locaux. Puis sont venus les Romains qui baptisèrent la cité Ulcinium (ou Olcinium selon les versions) en latin. Au début du moyen-âge vers 1350 Ulqin est sous contrôle de la dynastie albanaise des Balshaj qui dominera pendant plusieurs générations une partie du Monténégro et de l’Albanie du nord. Et l’emblème féodal de cette dynastie albanaise est le loup, qui dérive bien-sûr de l’emblème des Illyriens d’Ulqin depuis l’antiquité :
En 1420 les Turcs débarquent en Albanie du nord, mais Ulqin et Shkodra résistent grâce au soutien de Venise qui a fait débarquer son armée pour soutenir les derniers Albanais encore libres. Même les Monténégrins de la dynastie des Crnojevic (futurs fondateurs du Monténégro) se battent aux côtés des Vénitiens et des Albanais représentés par les dynasties Balshaj et Kastrioti contre les Turcs. En 1468, Shkodra (qui se trouve à 40 km d’Ulqin) tombe aux mains des Turcs malgré la résistance acharnée des Albanais, Monténégrins et Vénitiens. En 1469 les Turcs poursuivent leurs offensives et chassent les Crnojevic hors de Zeta où ces derniers vont se réfugier dans les montagnes de Cetinje pour fonder plus tard le Monténégro. Les Turcs chassent même les Balshaj de leurs dernières possessions, mais échouent devant Ulqin défendus par les Vénitiens. En 1470 Ulqin, devenue Dulcigno par la forte présence vénitienne, est la dernière cité albanaise encore libre, pendant que toute l’Albanie de l’Epire à Shkodra est tombée aux mains des Turcs. Les Vénitiens vont placer une garnison militaire permanente à Ulqin, et vont même nommer la côte de Ulqin à Kotor l’Albanie vénitienne, par opposition à l’Albanie ottomane. Mais les Vénitiens n’arriveront jamais à reprendre l’Albanie occupée aux Turcs, malgré leurs nombreuses tentatives. En 1536, le calabrais Giovanni Dionigi Galeni est kidnappé à l’âge de 16 ans par le corsaire turc Barberousse au large de Naples. Convertit à l’islam sous le nom de Uludj Ali, l’ex-calabrais devient corsaire turc à son tour et c’est lui qui bat les Vénitiens à Dulcigno (Ulqin) en 1571 et qui donc s’empare de la dernière cité albanaise encore libre. Il a réussit là où les Turcs avaient échoués devant Ulqin depuis 1468. Donc en 1571 Ulqin, l’ancien Dulcigno, est aux mains des Turcs ! Dès lors il n’y a plus de régions albanaises libres puisque justement Ulqin symbolisait dans l’histoire albanaise comme étant la dernière cité albanaise libre de l’occupation turque. Donc dès 1571 l’empreinte vénitienne, encore visible de nos jours dans la forteresse de la vieille ville, laisse sa place à Ulqin au profit de l’empreinte orientale. Mais concernant la période de l’occupation turque de Ulqin, il n’y a rien à dire vu que ces derniers n’ont rien apporté d’intéressant contrairement aux Vénitiens. En 1878, suite aux accord du Congrès de Berlin, la Turquie donne Ulqin au royaume du Monténégro, ce qui provoque la colère de la Ligue de Prizren qui jusque là demandait une autonomie albanaise au sein de la Turquie mais avec la perte de Ulqin les Albanais de la Ligue vont prendre les armes contre les Turcs où il tiendront jusqu’en 1881 avant d’être écrasé dans le sang à cette date. Donc le Monténégro a du attendre 1880 pour s’emparer de Ulqin, le temps que les Turcs écrasent la révolte albanaise de Ulqin qui protestait contre les accords du Traité de Berlin, puis les Turcs écrase les autres insurgés albanais au Kosovo et Macédoine jusqu’en 1881 qui protestaient eux aussi contre la remise par la Turquie de Ulqin au Monténégro. C’et justement le fait que la Turquie a vendu Ulqin derrière le dos des Albanais au Congrès de Berlin que à partir de là les relation entre Albanais et Turcs se sont détériorés. La preuve en est qu’en Kosovo et Macédoine où ces regions étaient cosmopolites il y a encore de nos jours des Tucs, mais àl’inverse lors de l’indépendance de l’Albanie en 1913 les Albanais ont procédés à un nettoyage ethnique anti-turc en représailles de ce que la Turquie a vendu Ulqin 25 ans auparavant. Et je suis même certains que si c’était l’Albanie qui avait pris le Kosovo et la Macédoine en 1913 les Albanais auraient vidés ces régions de toutes populations turques par simple vengeance parce que justement Ulqin représente énormément pour les Albanais.

Voilà pour la partie historique. A présent quelques photos d’Ulqin (Ulcinj en version internationale):

http://www.vimeo.com/720702

Tkurrja e shqipes vazhdon

Teksti “Rrezikimi i gjuhës shqipe” ka karakter kërkimor-shkencor, i përket fushës së studimeve sociolinguistike, por ka rëndësi multidisiplinare. Libri është rezultat i hulumtimeve sistematike, shumëvjeçare, që Haxhi Shabani bëri gjatë përgatitjes së tezës së magjistraturës, të cilën e mbrojti me sukses në vitin 2006 në Universitetin e Prishtinës.Plot 452 vjet pas botimit të të ashtuquajturit “Meshari” të Dom Gjon Buzukut - për të cilin shkencëtarët supozojnë se ka jetuar (vepruar) diku jo larg Ulqinit, nga qyteti i lashtë me histori 2500 vjeçare, vjen konstatimi alarmues se gjatë decenieve të fundit, pra edhe në ditët tona, në Ulqin dhe në trevat e tjera të banuara nga shqiptarët në Malin e Zi - gjuha shqipe është e rrezikuar!

Dhe ky konstatim vjen në kohën kur, më në fund, shqiptarët e këtyre trevave jetojnë në një shtet me sistem parlamentar dhe kur gjuha shqipe është gjuhë e arsimit dhe e mediave. Çpo ndodhë kështu dhe cilat janë argumentet e studiuesit H. Shabani për të dhënë mesazhe kaq shqetësuese?

Teksti “Rrezikimi i gjuhës shqipe” ka karakter kërkimor-shkencor, i përket fushës së studimeve sociolinguistike, por ka rëndësi multidisiplinare. Libri është rezultat i hulumtimeve sistematike, shumëvjeçare, që Haxhi Shabani bëri gjatë përgatitjes së tezës së magjistraturës, të cilën e mbrojti me sukses në vitin 2006 në Universitetin e Prishtinës.

Studimi ka nëntë krena (kapituj), si dhe hyrjen, bibliografinë, shtojcën dhe biografinë e autorit. Kreu i fundit, që titullohet “Përfundime dhe perspektiva”, është i përkthyer edhe në anglisht dhe në gjuhën malazeze, një praktikë kjo karakteristike e punimeve shkencore. Siç tregon nëntitulli i librit, objekt i hulumtimit është dygjuhësia te shqiptarët e Ulqinit, e jo dygjuhësia në komunën e Ulqinit - ku do të përfshiheshin edhe hulumtimet e dygjuhësisë te popullsia sllave e kësaj zone. Mirëpo, nisur nga fakti se shqiptarët përbëjnë pjesën dërmuese të banorëve të Ulqinit, mund të thuhet se projekti është i qëndrueshëm dhe se i përmbushë kriteret e domosdoshme për një kërkim të këtij lloji.

Në kapitujt e parë, duke ndjekur metodën deduktive, autori jep disa të dhëna të përgjithshme mbi shqiptarët në Malin e Zi, pastaj mbi historinë e Ulqinit - ku përmendë shpërnguljet e ulqinakëve në vitet 1571, 1880-1906 dhe atë të decenieve të fundit të shekullit XX. Natyrisht që këto lëvizje të popullsisë, krahas rrethanave të tjera, gjatë shekujve ndikuan në ndryshimin e shpeshtë të strukturës kombëtare dhe fetare. Në vazhdim, pasi sqaron se dygjuhësia është një dukuri sociolinguistike, studiuesi merret me shpjegimin e terminologjisë kryesore të përdorur në tekst, siç janë: ndikimet ndërgjuhësore, huazimi gjuhësor, ndryshimi i kodit, dygjuhësh dhe dygjuhësi (biling e bilinguizëm), gjuhë mbizotëruese - gjuhë e nënshtruar etj.

Konkretisht, në temë të ngushtë autori fokusohet duke filluar nga kreu i katërt, ku flet për pozitën e gjuhës shqipe në Malin e Zi. Aty ai diagnostifikon çështjet thelbësore që tregojnë statusin e mirëfilltë të shqipes në këtë shtet. Studiuesi konstaton”: ” niveli i përdorimit institucional të saj është mjaft i kufizuar” sepse shqipja, një nga përbërëset e dygjuhësisë në këtë kontekst, në raport me gjuhën malazeze ka pozitë më të ulët institucionale.

Ndikimet e një gjuhe mbi një gjuhë tjetër, që ndikojnë në “krijimin e modeleve sipas gjuhës tjetër”, mund të jenë në fushën e leksikut, të fonologjisë dhe të fjalëformimit, por edhe në morfologji, sintaksë, semantikë… Këto ndikime herë janë rezultat i marrëdhënieve të natyrshme të gjuhëve fqinje (gjeografikisht) me njëratjetrën, herë pasojë e dominimit të një gjuhe në dimensionin global (përmes pop- kulturës dhe ekonomisë, si anglishtja sot), e nganjëherë mund të ketë edhe ndikim të një apo disa gjuhëve përmes fesë (p.sh latinishtja e greqishtja te të krishterët, arabishtja te myslimanët, etj.).

Shoqëritë moderne, përveç demokratike e multietnike, janë edhe shumëgjuhëshe. Pothuaj s`ka shtet në botë ku flitet vetëm një gjuhë - këtu si përjashtim H. Shabani përmend Korenë.

Mali i Zi është një shtet ku fliten disa gjuhë, shumica e të cilave janë versione (të mos them gati - dialekte), me disa specifika origjinale, të së njëjtës gjuhë - sllave (malazezishtja, serbishtja, kroatishtja, boshnjakishtja…) sepse folësit e atyre gjuhëve pa kurrfarë vështirësie komunikojnë me njëritjetrin, i lexojnë librat dhe mediat e njëritjetrit etj.

Gjuha shqipe është një gjuhë krejtësisht ndryshe, ajo nuk bën pjesë në grupin e gjuhëve sllave, por është një rremb (i lashtë), më vete, në trungun e gjuhëve indoeuropiane.

Haxhi Shabani te “Rrezikimi i gjuhës shqipe” publikon rezultatet e hulumtimeve që ka bërë në terren mbi marrëdhëniet e shqipes me gjuhën malazeze në situatat e zakonshme të jetës private, në përditshmërinë afariste - ekonomi, në administratë, në politikë, në jetën kulturore, zbavitëse etj., me ç`rast nxjerr përfundime për ndikimet ndërgjuhësore dhe huazimet gjuhësore në këtë regjion (Ulqin me rrethinë), me domethënie shumëplanëshe, që për dashamirët e shqipes mund të tingëllojnë alarmuese. Studiuesi gjatë hulumtimeve ka aplikuar metodën e anketimit dhe atë të vëzhgimit të drejtpërdrejtë, por duke pasur parasysh edhe literaturën e nevojshme dhe njohuritë përkatëse teorike-shkencore nga lëmi i sociolinguistikës, të domosdoshme për të nxjerrë analiza të sakta dhe të paanshme shkencore.

Kontaktet e para të shqipes (si trashëguese e ilirishtes, ose iliro-trakishtes, siç mendojnë shumica e studiuesve të kësaj problematike, megjithëse ende ka individë që e kontestojnë këtë vazdimësi) me gjuhët sllave duhet të datojnë që nga koha e ardhjes së fiseve të para sllave në rajonin e Europës Juglindore, pra në Ballkanin e sotëm, rreth 14 shekuj më parë. Thellë në shekuj duhet kërkuar edhe kontaktet e para të shqipes me sllavishten në territorin që përfshin shteti i sotëm i Malit të Zi.

Haxhi Shabani duke folur për kufijtë e shqipes rithekson veç tjerash se shqipja paraqet një rast të rrallë, ku më shumë folës të saj jetojnë jashtë kufijve politikë të shtetit (amë) sesa brenda, si dhe se kufijtë aktualë të gjuhës shqipe janë edhe kufij historikë dhe natyrorë të saj. Ky tekst fakton se territori i kufijve gjuhësorë të shqipes është vazhdimisht në rrudhje dhe ky proces i ngushtimit vazhdon edhe sot. Këtë studiuesi e argumenton duke bërë një krahasim të thjeshtë të rezultateve të anketës që bëri në vitin 2006 me ato të vitit 1996, e në mënyrë edhe shumë më bindëse përmes krahasimit të hartës gjuhësore të shqipes sot me atë të 50-60 vjetëve më parë.

Haxhi Shabani thotë se shqipja është e rrezikuar në Malin e Zi dhe këtë e bazon në faktin se në disa komuna veriore të Malit të Zi, Rozhajë dhe Plavë (e Guci), numri i shqipfolësve ka rënë shumë në deceniet e fundit, kurse gjuha shqipe atje gjendet në situatën e një gjuhe të injoruar dhe në zhdukje. E njëjta diagnozë vlen edhe për komunën e Tivarit.

Shqipja vazhdon të jetë gjuhë e komunikimit të përditshëm (në shtëpi, në rrugë dhe - krahas gjuhës malazeze, në shkollë) në Ulqin dhe në Tuz, por edhe në këto dy kështjella (të fundit) të shqipes në Malin e Zi, ajo bën jetë të kufizuar institucionale - apo siç thotë studiuesi duke folur mbi Ulqinin: “përdorimi i shqipes në administratë krahas gjuhës malazeze është tepër i rrallë”.

Libri në fjalë jep të dhëna se shqipja është më e ndikuar nga gjuha malazeze në qytetin e Ulqinit sesa në zonën rurale - të rrethinës.

Në krenat V-VII, libri sjell informacione dhe analiza interesante. Kështu, një përdorim më stabil të shqipes, përveç në familje dhe në institucionet shkollore, autori regjistron në gëzimet familjare dhe vdekjet, ku mund të ndodhë që edhe folësit e gjuhës sllave, urimet, apo ngushëllimet t`i thonë në gjuhën shqipe, gjë që ndodhë shumë më rrallë në fushat e tjera të jetës private e publike.

Se interesi material ndjek një filozofi të posaçme dëshmon edhe ky studim, kur thotë se, sipas anketave dhe vëzhgimeve të realizuara, personat që ofrojnë shërbime të ndryshme nuk e kanë problem që të komunikojnë në gjuhën e klientit, mirëpo edhe në sferën ekonomike komunikimi zyrtar me shkrim ndërmjet palëve afariste dhe zyrtare bëhet kryesisht në gjuhën malazeze - pra edhe këtu gjuha malazeze është dominuese ndaj shqipes.

Lidhur me gjendjen në administratë, konstatohet se shqipfolësit në komunën e Ulqinit e përshtasin kodin, domethënë se shqipja përdoret fare rrallë. Nëpunësit shqiptarë në komunikimin gojor flasin gjuhën e palës, kurse në mbledhje shqipja nuk përdoret shpesh. Në shkresat zyrtare, të shumtën e rasteve përdoret gjuha malazeze, nganjëherë edhe të dy gjuhët, por asnjëherë nuk ndodhë që shkresat zyrtare të bëhen vetëm në gjuhën shqipe.

Po në çfarë shkalle përdoret zyrtarisht shqipja, me gojë dhe me shkrim, në institucione?

Studiuesi ka vërejtur se në institucionet të cilat janë në kompetencën e Komunës së Ulqinit ka një shkallë të përdorimit të shqipes, por jo edhe në ato institucione themelues i të cilave është pushteti qendror. Studiuesi thotë: ” në dyert e zyrave të inspekcioneve të shumta republikane që janë të vendosura në godinën e Komunës së Ulqinit, nuk ka të shkruar asnjë fjalë shqip e jo më të respektohet zbatimi i dygjuhësisë. E njëjta situatë është edhe në postë, në banka, polici etj., ku shqipja nuk është gjuhë përdorimi.”

Në shkolla ndërkaq shqipja është e pranishme bashkë me gjuhën malazeze, duke filluar nga mbishkrimet e deri te dokumentet zyrtare.

Në fushën e politikës, H. Shabani konstaton se në Kuvendin e Komunës së Ulqinit dominon shqipja. Mirëpo në KK të Ulqinit autori ka vënë re edhe dukurinë kur folësi, pasi ka folur shqip, bën vetë edhe përkthimin në malazezisht. Duket se disa folës e kanë më kollaj, kur është në pyetje diskursi politik, që të shprehen në gjuhën malazeze sesa shqip. Mirëpo, edhe në Komunën e Ulqinit gjuhë origjinale e shkrimit në administratë është gjuha malazeze.

Syrit të Haxhi Shabanit nuk i shpëton as dukuria mjaft interesante, për shumë arsye, kur shqiptarët e Ulqinit (sidomos popullata katolike, por edhe ndonjë mysliman) përdorin shumë emra, si p.sh.: Pjetër-Petar-Pero, Gjergj-Gjorgje-Gjoko, por edhe Shyqyri-Shuqurija-Shuqo etj. Përveç emrit, disa bëjnë edhe përshtatjen e mbiemrit, kështu kemi Resulbegoviq-Resulbegu, Bisheviq-Bisha etj. Ky fenomen është aq më absurd kur dihet se në vetë popullatën malazeze (sllave) ka një mori mbiemrash pa mbaresën karakteristike “-iq” apo “-viq” (p.sh. Shoq, Kilibarda, Marash, Roqen, Strugar, Drecun, Kuç etj.). Ky transformim (apo laramani moderne) i emrave dhe mbiemrave, sipas studiuesit bazohet në përpjekjen e disa subjekteve (individëve) “për të fshehur identitetin kombëtar, gjuhësor e fetar përmes një emri neutral.”

Veçanërisht është shqetësues konstatimi se në vitin 2006, në komunën e Ulqinit, shqipja përdoret “61 herë më pak, në krahasim me vitin 1996″. Këtë përfundim studiuesi e nxjerr në bazë të dy anketave që i realizoi në vitin 1996 dhe 2006. Për të shmangur konfuzionin, duhet thënë se autori me këtë nuk ka dashur të thotë se në Ulqin vetëm për një decenie numri i shqipfolësve është zvogëluar madje për 61 herë, por - të anketuarit (gjithsej 30 të anketuar më 1996 dhe 30 më 2006) janë përgjigjur në 13 pyetje se kur e përdorin gjuhën shqipe dhe kur gjuhën malazeze (serbe) dhe se përgjigjet e 30 të anketuarve të vitit 2006 kanë treguar se ata shqipen e përdorin në 377 raste të caktuara, që krahasuar me shifrën 438, të 30 të anketuarve të vitit 1996, është për 61 herë (raste) më e vogël.

Rezultatet e studimit të Haxhi Shabanit faktojnë tendenca dhe zhvillime të cilat duhet të interesojnë dikë, dhe jo vetëm gjuhëtarët, por edhe sociologët, demografët, e pse jo edhe njerëzit e politikës. Lidhur me këtë studiuesi në kapitullin e fundit apelon për marrje masash për stabilizimin e shqipes në trevën e Ulqinit, por edhe në trevat e tjera ku flitet shqipja në Mal të Zi, që e parafytyron në formën e hartimit të një platforme në nivel ekspertësh.

Ky tekst, padyshim, vjen në kohën e duhur, në vendin e duhur dhe sjell të dhëna që nuk duhet të merren me indiferencë as të injorohen, por të analizohen me kujdes dhe të kihen parasysh, sidomos nga dashamirët.

Anton Gojçaj

www.kohajavore.cg.yu

Kosovo Neighbours Wary Of Recognition

26 February 2008 Brussels _ Macedonian and Montenegrin Presidents visiting Brussels Tuesday said their countries will not begin the process of recognising Kosovo immediately.

Macedonia’s Branko Crvenkovski said his country as a European Union and NATO candidate has obligations to follow the common foreign policy in both blocs, and consensus there appears to be absent as yet.

He added there are other factors too.

“One of them is that in defining our position towards the independence of Kosovo, we are obliged to take into account our national and state interests,” Crvenkovski said, adding “Macedonia will reveal its view when we find it is most appropriate for Macedonian interests.”

Montenegro’s Filip Vujanovic emphasised that while deciding about Kosovo, Montenegrins should take into account the stability of the country, and relations between ethnic Serbs and Albanians living in Montenegro, and mainitaining the multicultural and multi-rleigious atmosphere in the country.

“There will be no hasty decisions but we will think about it very carefully, and we will announce our decision on Kosovo at the moment when Montenegro evaluates that is appropriate,” Vujanovic pledged.

Analysts say many Balkan countries are concerned about their future ties with Serbia, which is vehemently opposed to Kosovo’s independence and has threatened retaliation against countries who recognise Kosovo’s sovereignty.

Both Presidents were visiting the European Commission, where the EU’s Commissioner for Enlargement appealed to member states to recognise Kosovo’s independence.

“Now, more than dozen EU member states have recognised the independence of Kosovo and we would expect that maturity of other member states will lead them to follow suite at their own pace,” Olli Rehn said.

http://www.balkaninsight.com/en/main/news/8186/

Për shkollat shqipe në Mal të Zi

U lejuan edhe 20% kulturë nacionale
Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Malit të Zi lejoi që në shkollat me mësim në gjuhën shqipe të lejohet mësimi i historisë, letërsisë, muzikës, artit figurativ etj. - për 20% më shumë. Këtë do ta përzgjedhin arsimtarët e lëndëve në aktivet e tyre. Mirëpo, mësimdhënësit u zunë gafil, ngase udhëzimet ishin të pakta, mirëpo edhe përvoja e hidhur nga e kaluara i stepi ata. Mësimdhënësit shqiptarë në Mal të Zi nuk arritën ta themelojnë as shoqatën e arsimtarëve. Për habi të madhe kjo iniciativë lindi në vitet e 1990-ta, por s`u realizua asnjëherë. Në Ulqin u themeluan mbi 100 (njëqind) shoqata joqeveritare, por shoqata e arsimtarëve ende s` lindi.
Nxënësve shqiptarë në shkollat shqipe në Mal të Zi iu lejuan edhe 20% të mësojnë nga kultura kombëtare.
Programet mësimore me mësim në gjuhën shqipe në vitin shkollor 1981/82 pësuan ndërrime të mëdha. Programet u ndryshuan, posaçërisht nga gjuha e letërsia shqiptare dhe historia. U ndaluan tekstet e atëhershme mësimore që siguroheshin nga Kosova. Mësimdhënësit shqiptarë kundërshtuan dhe kërkuan që shkolla shqipe të mos privohet nga e drejta të mësojë kulturën e mirëfilltë kombëtare. Fjala e mësimdhënësve s`u dëgjua, bile disa prej tyre u burgosën dhe u akuzuan për nacionalizëm dhe irredentizëm. Të tjerëve iu dha kartela e verdhë - parapërjashtim nga puna. Nga plan-programet mësimore u hoqën edhe kolosët e letërsisë si Ismail Kadare, Dritëro Agolli, Xhevahir Spahiu etj., të gjithë ata që ishin nga Shqipëria.
Në lëndën e historisë mësohej vetëm historia serbe dhe ajo botërore. Ashtu vazhdoi edhe në mileniumin e ri. Në këtë lëndë gati nuk ndryshoi asgjë. Dhe nxënësit shqiptarë mësonin 2-4% të historisë kombëtare. Intelektualët, shoqatat joqeveritare, subjektet politike shqiptare kërkuan vazhdimisht që kjo gjendje të ndryshohet, të përmirësohet.
Tani Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Malit të Zi lejoi që në shkollat me mësim në gjuhën shqipe të lejohet mësimi i historisë, letërsisë, muzikës, artit figurativ etj. - për 20% më shumë. Këtë do ta përzgjedhin arsimtarët e lëndëve në aktivet e tyre. Mirëpo, mësimdhënësit u zunë gafil, ngase udhëzimet ishin të pakta, mirëpo edhe përvoja e hidhur nga e kaluara i stepi ata. Mësimdhënësit shqiptarë në Mal të Zi nuk arritën ta themelojnë as shoqatën e arsimtarëve. Për habi të madhe kjo iniciativë lindi në vitet e 1990-ta, por s`u realizua asnjëherë. Në Ulqin u themeluan mbi 100 (njëqind) shoqata joqeveritare, por shoqata e arsimtarëve ende s` lindi. Ajo tani do të ndihmonte dhe sqaronte shumëçka, por sidomos do të bënte kërkesa që historia kombëtare të mësohet me më shumë dinjitet. Nxënësit shqiptarë kanë nevojë ta dinë historinë nacionale, të mësojnë siç e mësojnë të tjerët të kaluarën nacionale, por ta mësojnë edhe atë botërore dhe të shtetit ku jetojnë. Tani ka kaluar koha që të frikësohet dikush nga historia. Popujt e Ballkanit po përpiqen që të integrohen në Europë. Dhe vetëm njohja dhe pikat e përbashkëta çojnë përpara. Tani nxënësit, nëse mësimdhënësi i ka zgjedhur mirë njësitë, mund të mësojë për historinë e Ulqinit, të Shasit, për të kaluarën e Malësisë, për Dedë Gjo` Lulin, për luftën që bënë shqiptarët për t`u çliruar nga turku, për Ali pashë Gucinë etj.
Ndërkaq, nga lënda e gjeografisë mësimdhënësi i mirë nxënësit do t`i njoftojë me Bunën, me detin, me liqenin e Shasit dhe liqenin e Shkodrës, do t`u flasë për botën bimore e shtazore, për llojet e peshqeve, të zogjve, pasi që në këto hapësira ka edhe të tillë si pelikani që gjendet vetëm në këtë anë dhe në Afrikë.
Sistemi shkollor në Mal të Zi ka nisur të pësojë ndërrime, sepse edhe vetë malazezët nuk e mësonin sa duhet historinë e tyre, ngase dominonte historisa serbe. Deri në vitin shkollor 1991/92, kur komunat kishin vetadministrim, ekzistonte Sekretariati për arsim e kulturë. Mirëpo, nga ajo kohë u fik ky sektor dhe tani duhet të përtërihet. Ai do të përcillte gjendjen në arsim, sepse këto shkolla nuk janë vetëm të Republikës, por më së pari janë të Komunës. Dihet se shkollat fillore do t`i kthehen komunave, prandaj ky sekretariat për arsim duhet themeluar. Ai do të luante një rol me rëndësi për shkollat dhe fëmijët shqiptarë.
Në Ministrinë e Arsimit të Republikës nuk ka asnjë resor, as te zëvendësministri. Po ashtu, edhe në Entin Republikan nuk ka specialist për botimin e teksteve. Kjo gjë lihet pas dore. Dhe shqiptarët që janë pakicë nuk janë të përfaqësuar as 2% në këto Ente, edhe pse kanë të drejtë 7%. Shoqata e Arsimtarëve, Sekretariati për arsim i Komunës, Ministria e Popujve Pakicë dhe Këshilli Nacional do të mundësojnë që të përmirësohet gjendja e arsimimit të nxënësve shqiptarë, ashtu si e të tjerëve që jetojnë në republikë. Tekstet shkollore duhet të ndryshohen, duke përfshirë kulturën e mirëfilltë nacionale. Në disa lëndë, siç u theksua - të historisë, letërsisë shqiptare, duhen bërë edhe më shumë ndryshime, edhe pse nga letërsia shqiptare është arritur një ndryshim, b.f. në program mësimor ka hyrë edhe poeti i madh Gjergj Fishta, i cili ishte i anatemuar nga komunizmi shqiptar.
Nxënësit shqiptarë në Mal të Zi nuk kanë asnjë revistë për fëmijë. Revistat “Fati” dhe “Zana” të Art Clubit të Ulqinit nuk botohen - në mungesë të mjeteve. Ato ishin një ndihmesë e madhe. Shkollat shqipe në Mal të Zi tani kënaqen me një revistë të tyre vjetore. Them se edhe kjo s`është keq, por është pak. Pra, duhet bërë dhe ndryshuar shumëçka, sepse dështimet në arsim janë të dëmshme, ngase nxënësit shqiptarë në këtë republikë duhet të kenë po ato të drejta si moshatarët e tyre. Do të jetë shumë e dëmshme sikur të mbesin pas moshatarëve të tyre në Prishtinë, Tetovë, Tiranë dhe do ta kenë të vështirë, në të ardhmen, që të regjistrohen në shkolla të larta dhe fakultete. Nesër nuk do të ketë pranim me çelës, por me test. Dhe të gjithë ata që mendojnë për ardhmërinë e fëmijëve duhet t`i paraprijnë ose me kohë t`i eliminojnë gabimet. Mosdituria dhe mospërgatitja kanë kosto të madhe, prandaj arsimimi është primar.

Asllan Bisha
www.kohajavore.cg.yu

Bashkimi Demokratik i Shqiptarëve në Mal të Zi përgëzon popullin e Kosovës me rastin e shpalljes së pavarësisë

U korrigjua padrejtësia historike
Ulqin - Bashkimi Demokratik i Shqiptarëve në Mal të Zi e ka uruar popullin e Kosovës me rastin e shpalljes së aktit historik të Deklaratës për Pavarësinë e Kosovës si shtet i pavarur dhe sovran.
BDSH vlerëson se pavarësia e shtetit të Kosovës u lind nga rrugëtimi i stërmundimshëm i popullit shqiptar të Kosovës rreth një shekulli, duke u përballur me sfidat më çnjerëzore e gjenocidale të llojit bizantin nga regjimi serb.
“Pavarësia e Kosovës është akt historik i popullit të Kosovës dhe mbarë shqiptarëve kudo që janë si dhe rrezaton majat më të larta të historisë sonë kombëtare. Padrejtësia historike që iu bë popullit shqiptar në fillim të shekullit që shkoi është ndër precedentët e diplomacisë europiane, dhe pikërisht më 17 shkurt 2008, u korrigjua kjo padrejtësi historike, që sido kudo merr një udhë të mbarë në zgjidhjen e përgjithshme të çështjes kombëtare shqiptare. Çdo shqiptar në botë me gëzim dhe krenari të ligjshme uron pavarësinë e Kosovës si shtet demokratik dhe i barabartë për të gjithë qytetarët e saj”, thuhet në deklaratën për shtyp të BDSH në MZ të nënshkruar nga kryetari i saj, Ali Doda.
Kjo parti u ka dërguar me këtë rast telegrame urimi drejtuesve më të lartë të Kosovës, Presidentit Fatmir Sejdiu, kryetarit të Kuvendit, Jakup Krasniqi, dhe kryeministrit Hashim Thaçi.

(Kohapress)

Ulqin:Kokteji i Pavarësisë së Kosovës në hapësirat e Forcës

Mbrëmë në hapësirat e Forcës u shenua dita e shpalljes së pavarësisë së Kosovës. Në koktejin që u organizua me këtë rast morrën pjesë një numer i madh i të qytetarëve. Në praninë e disa mediave nga Mali i Zi dhe nga Shqipëria, kryetari i Forcës lexoi nje fjalim të përgaditur me këtë rast.
Forca Rinore përgaditi një tortë të cilën e quajtën “Torta e pavarësisë” dhe solemnisht u nda. Kështu deri në orët e vona u festua me muzikë, pije dhe shoqërim.
Në vijim mund të lexoni edhe tekstin e lexuar nga Kryetari Nazif Cungu.

Të nderuara zonja dhe zotërinj,
Sot është dite Historike për popullin e Kosovës dhe për ketë arsye jemi mbledhur këtu që edhe ne ta festojmë së bashku kur edhe populli Kosovar dhe të gjithë shqiptarët kudo që janë festojnë.
Shpallja e Pavarësisë së Kosovës është një realizim i ëndrrave shekullore te Shqiptarëve kosovar.
Janë NDODHI te rralla ne histori kur krijohen shtete te reja dhe Kosovës i dëshirojmë CDO TË MIRË, fat të mirë, paqe dhe begati për te gjithë popujt e saj.
Gjithashtu i dëshirojmë që sa më shpejt që është e mundshme, Kosova, Mali i Zi Serbia, Bosnja, Maqedonia,Shqipëria me të gjithë shtetet e rajonit të bashkohemi ne familjen e madhe te popujve dhe shteteve në Evropën e lire dhe demokratike.
Pavarësia e Kosovës është edhe akt final i shpërndarjes dhe dezintegrimit te Jugosllavisë socialiste. Populli i Kosovës i përballoi stoikisht shumë tortura dhe kërcënime gjatë shekullit XX.
Spastrimet etnike të viteve1912-13,që vazhduan në mbretërinë e ish-Jugosllavisë.
kulmin e pati në vitet 80-90 të shekullit të kaluar. Këtyre të fundit jemi dëshmitar edhe ne.
Mbyllja e shkollave dhe universiteteve, shtypit, përjashtimi nga puna si dhe përpjekja e pasuksesshme për spastrimin etnik (afër një milion kosovarë u dëbuan nga trevat e tyre). Ishte ky aktiviteti më i organizuar në Evrope prej nga fundi i Luftes II Botërore për ndryshime etnike. Mijëra Kosovar, fëmije dhe gra pleq dhe burra kanë humbur jetën në at lufte.
Historianet do të japin vlerësime me të mira për kushtet dhe arsyet e krizës së ish Jugosllavisë.
Luftërat e viteve ’90 prej Sllovenisë , Kroacisë, dhe Bosnje edhe pse këtyre shteteve ja mundësuan pavarësinë nuk rezulltuan ne rrëzimin e diktatorit serb. Aq më pak edhe ideja nacionaliste nuk ishte e luftuar deri në fund.
Vetëm kriza e Kosovës e viteve 98 si dhe intervenimi i NATO-se në vitin 99 rezultoi me lirimin e Kosovës.
Populli i Kosovës dhe shqiptarët në fund të mijëvjeçarit fitoi një aleat të fuqishëm – SHBA-ne.
Shteteve të Bashkuara të Amerikës i dedikohet një faleminderit i veçantë dhe i përjetshëm. Pa angazhimin e tyre si dhe Britanisë së madhe ende ky problem do të ishte i pazgjidhur.
Ato e bënë ketë për të mbrojtur të drejtat njerëzore që në këto troje shumë shpesh ishin të shkelura. Për ketë arsye në udhëheqësin e Kosovës është përgjegjësi edhe më e madhe që ti respektoj principet për te cilat edhe Amerika edhe Evropa i përkrahu.
Besoj që me pavarësinë e Kosovës i tërë rajoni i Ballkanit do të filloj një periudhë të re , që do të karakterizohet me zhvillim si ekonomik ashtu edhe demokratik.
Kosova duhet të respektojë të drejtat e të gjitha grupeve etnike, normat demokratike dhe në shumicën shqiptare të Kosovës do të jetë edhe përgjegjësia për arritjet e Kosovës në të ardhmen.
Koha e shovinizmit ka kaluar.
Ka ardhur koha e paqes e bashkëpunimit dhe zhvillimit.
Serbia sa më shpejt që do të pranoj realitetin e ri, Kosovën e Pavarur aq më shpejt do të niset të kthehet në atë çka është edhe i natyrshëm: një shtet i fuqishëm ballkanik: si në sferën ekonomike, kulturore etj. Një shtet nga i cili edhe rajoni do të ketë dobi dhe në të cilin mbështetet dhe me të cilin bashkëpunon.
Nuk e kanë të drejt ato që kundërshtojnë pavarësin e Kosovës.
Kjo e drejt është bë tani e natyrshme dhe normale
Nga Kosova e pavarur nuk kanë rrezik as Maqedonia e as Serbia.
Shqiptarët kurr nuk do të jenë as fundamentalist e as hegjemonist.
Ne jemi popull i vjetër evropian me kulture dhe tradite mijëvjeçare. Shqiptarët në Ballkan janë dhe do të jenë paqedashës dhe nuk do të jenë kërcenim për paqe ne rajon.
Ketë e kemi dëshmuar edhe ne , shqiptarët e Malit te Zi të cilët kemi dëshmuar kapacitet demokratike duke respektuar shtetin dhe duke ruajtur marrëdhëniet të mira ndëretnike në të gjithë trevat ku jetojmë.
Dhe besojmë që është koha si gjithë popujt evropian,të gëzojmë parimet dhe arritjet e përbashkëta demokratike.

Edhe një here
Ju ftojë të ngrejm një dolli për Popullin e Kosovës dhe për Pavarësinë e Saj.
Gëzuar.

Kryetari i partisë FORCA
Nazif Cungu

 

 

 

 

 

 

Autor Iliriana Sula

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

L’immigration albanaise en Belgique

Le 1er août 1956, le train transportant 700 réfugiés venus de pays communistes du sud-est de l’Europe arrive en gare de Seille, dans la province de Namur. Ces réfugiés ont fait un voyage de 72 heures et parmi eux, il y a des centaines de réfugiés originaires d’Albanie: c’est le début de la première vague d’immigration albanaise en Belgique. On évalue entre 40.000 et 50.000 le nombre d’Albanais ou de Belges d’origine albanaise en Belgique. Ils sont originaires d’Albanie, du Kosovo, de la Macédoine et du Monténégro.

La première vague d’immigration albanaise est “élitiste” et date de la fin des années cinquante et du début des années soixante. Il s’agit d’Albanais du nord de l’Albanie, relativement instruits, opposés à la dictature communiste d’Enver Hoxha et en quête de liberté.

Arrivés dans un pays qui a besoin de main-d’oeuvre, les réfugiés politiques albanais sont bien accueillis en Belgique et s’y intègrent bien. Cet exil ne sera pas exempt de souffrance car le rideaux de fer qui entoure l’Albanie les privera de tout contact avec leur pays d’origine et leur famille pendant une quarantaine d’années.

Cette première vague d’immigration sera suivie de l’arrivée plus massive d’Albanais du Kosovo qui débutera à la fin des années ‘70 et s’intensifiera dans les années ‘90 en même temps que la répression serbe s’abattra sur les Albanais du Kosovo. Elle culminera lorsque Belgrade commettra des massacres de milliers de civils albanais et chassera près d’un million d’Albanais du Kosovo en 1999. Il s’agit aussi d’une immigration surtout politique qui apportera une aide matérielle précieuse aux familles restées au Kosovo et dont la situation économique est de plus en plus difficile.

Dans les années ‘90, une deuxième vague d’immigration provient d’Albanie après la chute du régime communiste. Des centaines de milliers d’Albanais, coupés du monde pendant 45 ans, fuient la grande pauvreté de l’Albanie et se précipitent surtout en Italie et en Grèce mais aussi en Belgique. (belga)

Parlamenti i Malit të Zi aprovoi të enjten Ligjin për Nënshtetësi

Parlamenti i Malit të Zi aprovoi të enjten Ligjin për Nënshtetësi, përmes të cilit rregullohet mënyra dhe kushtet e fitimitose humbjes së saj.
Ministri i Punëve të Brendshme, Jusuf Kalamperovic, gjatë arsyetimit tha se ligji paraqet një produkt të zgjidhjeve kushtetuese dhe se ai s’është diskriminues, duke theksuar se edhe pse në të ekzistojnë disa kushte restriktive për marrjen e nënshtetësisë, kjo është dukuri e zakonshme për shtetet e vogla. Kalamperovic sqaroi se ekziston edhe mundësia e nënshtetësisë së dyfishtë, por si përjashtim, e jo si rregull. Ligji parasheh që nënshtetësia malazeze të fitohet nga prejardhja, lindja brenda territorit
të Malit të Zi, me pranim, ose në pajtim me marrëveshjet dhe kontratat ndërkombëtare.

Nënshtetësia malazeze mund të fitohet në bazë të kontratave ose marrëveshjeve të ratifikuara ndërkombëtare, në bazë të të cilave mund të lejohet edhe nënshtetësia e dyfishtë, nën kusht të reciprocitetit. Nënshtetësia humbet me kërkesë të shtetasit malazez, ose në pajtim me ligjin, pra sipas kontratave dhe marrëveshjeve ndërkombëtare. Shtetasi i rritur malazez, i cili posedon edhe nënshtetësinë e një shtetit tjetër, me ligj e humb nënshtetësinë malazeze, po qe se vullnetarisht fitoi nënshtetësinë e shtetit tjetër, përveç në rastet e parapara me ligj. Është paraparë që personi që ka humbur nënshtetasin malazeze ngase ka fituar nënshtetësinë e një shtetit tjetër, mundet sërish të fitojë nënshtetësinë malazeze nëse parashtron kërkesën për rilejim, dhe nëse ka një vit të pandërprerë të qëndrimit në Mal të Zi.

Me ligj kushtetues, si bazë thelbësore e ligjit të ri për nënshtetësinë malazeze, është përcaktuar që secili qytetar i Malit të Zi, i cili në ditën e shpalljes së pavarësisë, më 3 qershor 2006, përveç nënshtetësisë malazeze kishte edhe atë të ndonjë shteti tjetër, ka të drejtë që ta mbajë atë. Të
gjithë të tjerët që pas kësaj kohe kanë fituar edhe ndonjë nënshtetësi tjetër, mund ta mbajnë nënshtetasin malazeze maksimalisht një vit nga shpallja e kushtetutës së re, nëse gjatë asaj periudhe nuk nënshkruhet ndonjë marrëveshje bilaterale me shtetin ku është fituar ajo nënshtetësi.
Përfaqësuesit politikë serbë mendojnë se në këtë mënyrë bëhet seleksionimi nacional i qytetarëve, ndërsa mbrohen ata shtetas malazez që deri në ditën e pavarësimit përveç nënshtetësisë malazeze kishin edhe nënshtetësinë e një shteti tjetër, gjegjësisht të gjithë kroatët dhe një pjesë e shqiptarëve, boshnjakëve dhe myslimanëve. Blloku serb mendon se kështu drejtpërsëdrejti diskriminohen serbët e Malit të Zi, të cilët kërcënohen me humbjen e nënshtetësisë malazeze, sepse e dëshirojnë edhe nënshtetësinë e Serbisë.
Megjithatë, grupimi më i madh opozitar, Lista Serbe, që prej daljes së Malit të Zi nga bashkësia shtetërore me Serbinë evidentoi rreth 100,000 të interesuar për marrjen e edhe nënshtetësisë serbe, i porositi ata që pa frikë t’i plotësojnë formularët e thjeshtë, të cilët i për këtë qëllim i parasheh Ligji i ri për Nënshtetësi të Serbisë, duke sqaruar se në detajet për këtë gjë organet malazeze s’kanë qasje.

Tanjug

Nacionalistët serbë boshnjakë kërcënojnë për shkëputje

Një grup nacionalist serb boshnjak paralajmëroi të enjten (14 shkurt) se do të shtyjë që Republika Srpska (RS) të shpallë pavarësinë nga Bosnje dhe Herzegovina (BiH) po qe se Kosova shkëputet nga Serbia.
“Në qoftë se Kosova shpall pavarësinë, ne do të kërkojmë pavarësi për Repubikën Serbe po ashtu,” tha kryetari i Lëvizjes Serbe të Shoqatave të Pavarura (SPONA) Branislav Dukiç në një konferencë shtypi në Banja Luka.
Në rast se ndonjë ish republikë jugosllave njeh deklarimin e njëanshëm që ligjbërësit e Prishtinës pritet të miratojnë të dielën, autoritetet e RS duhet të marrin hapa për të rifituar të gjitha pushtetet e transferuara nga niveli i njësisë në atë shtetëror në vitet e fundit, tha ai.
Duke cituar burime diplomatike, e përditshmja maqedonase Utrinski Vesnik raportoi të premten se Shkupi do ta njihte pavarësinë e Kosovës brenda tre javësh të shpalljes së saj. Kroacia tregoi këtë javë se do të ndiqte politikën e BE në këtë çështje por nuk do të ishte midis të parave që njoftonte njohjen e shtetit që lind.
Sllovenia, e cila mban aktualisht presidencën e rradhës të BE, është midis grupit të vendeve anëtare të bashkimit 27-vendesh që kanë sinjalizuar gatishmërinë e tyre për të njohur një Kosovë të pavarur pa miratimin e OKB-së.
Në qoftë se BE merr këtë masë “kundër ligjit ndërkombëtar”, parlamenti i RS duhet të deklarojë pavarësinë e njësisë pa një referendum, tha kreu i SPONA e cila përbëhet nga disa grupe veteranësh serbë boshnjakë.
“Në qoftë se parlamenti i paligjshëm i Kosovës mund të deklarojë pavarësinë, nuk ka arsye pse parlamenti i ligjshëm i Republika Srpska të mos e ketë atë të drejtë,” Reuters e citonte Dukiç.
Një tjetër grup nacionalist, Zgjedhja është Juaja, është thënë se gjithashtu po bën plane të shtyjë ligjbërësit e RS për të ndjekur shembullin e Kosovës. Përveç kësaj, ai po premton të ngrejë protesta paqësore po qe se krahina shkëputet nga Serbia.
Kryeministri i RS Milorad Dodik, i cili është kritikuar për deklarime të ngjashme shkëputëse në të kaluarën, tha të enjten se njësia do të gjykojë “me shumë kujdes” reagimin e saj ndaj shpalljes së pavarësisë nga Kosova.
“Në rast të një shpalljeje të njëanshme të pavarësisë së Kosovës, të tjerë mundet gjithashtu të zhvillojnë ide të tilla,” shtoi ai.
Gjëja më e rëndësishme, tha Dodik, është të mbahet paqja dhe siguria në RS. Ai theksoi gjithashtu se qeveria e tij do të bllokonte çdo përpjekje që BiH të njihte Kosovën si një shtet të pavarur.
I dërguari i lartë ndërkombëtar në BiH, Përfaqësuesi i Lartë Miroslav Lajçak ka theksuar në mënyrë të përsëritur se Marrëveshja e Paqes e Dejtonit e cila i dha fund konfliktit të 1992-1995, garanton integritetin territorial të BiH dhe nuk parashikon për ndryshime kufijsh.
“Republika Srpska nuk ka të drejtë të shkëputet nga Bosnja, në të njëjtën kohë, askush nuk mundet njëanshmërisht të shfuqizojë Republika Srpska,” tha Lajçak kohët e fundit.
Përpara shpalljes së pritur të pavarësisë së Kosovës, forcat policore në RS filluan përgatitjet këtë javë për t’u marrë me një përshkallëzim potencial të tensionit në njësi.
“Policia është në alarm me një numër të mjaftueshëm policësh me qëllim që të reagojë ndaj çdo trazire dhe dhune të mundshme,” citoi AFP kreun e administratës së policisë penale të ministrisë së brendshme, Gojko Vasiç të thoshte të premten. “Ne nuk presim ndonjë trazirë të madh, por në qoftë se do të ketë protesta, policia do t’i sigurojë këto veprimtari siç duhet.”

www.setimes.com

Pavaresia, nis njohja nderkombetare

Autoritetet nderkombetare kane nisur dje ne menyre te menjehershme levizjet e para ne mbeshtetje te pavaresise se Kosoves. Ne kryeqytetin e Irlandes, Dublin, Ministria e Puneve te Jashtme deklaroi dje pasdite zyrtarisht se “Irlanda do te njohe pavaresine e Kosoves, qe u shpall nga Parlamenti i Prishtines.

TIRANA

Shqiperia e pershendeti shpalljen e Kosoves shtet i pavarur. Kryeministri Sali Berisha tha se 17 shkurti “eshte dite e rilindjes se Kosoves, pas kaq shume sakrificash prej atyre qe luftuan per te mbrojtur nderin e tyre dhe dinjitetin e kombit”.

BE

Shefi i politikes se jashtme te BE, Havier Solana tha se stabiliteti ne Kosove dhe ne gjithe Ballkanin eshte me rendesi esenciale, pas pavaresise se Kosoves. Zedhenesi i BE, Jens Mester, ne emer te BE i beri thirrje “te gjitha paleve ne Kosove dhe me gjere ne rajon, te rrine te qeta dhe te mos i pergjigjen ndonje provokimi”.

UASHINGTONI

I shpejte ka qene edhe reagimi amerikan. Nga Uashingtoni, Departamenti amerikan i Shtetit deklaroi se “SHBA po sheh nga afer situaten dhe po diskuton me partneret e saj evropiane”, duke shtuar: “Shume shpejt ne do te bejme nje deklarate”. Ndersa pergezoi qeverine e Kosoves, per vendosmerine e treguar per zbatimin e dispozitave te OKB-se per mbrojtjen e minoriteteve. Ne te njeten kohe, Presidenti amerikan, George E.Bush, tha gjate nje vizite ne Tanzani se do te mbeshtese pavaresine e Kosoves nen mbikeqyrjen nderkombetare. Ai theksoi se Uashingtoni do te punoje me aleatet e tij per te siguruar qe atje te mos kete dhune. “Qendrimi i Shteteve te Bashkuara ishte se statusi i Kosoves duhej te zgjidhej ne menyre qe rajoni i Ballkanit te ishte i qendrueshem dhe se ai ndihej i gezuar qe qeveria e Kosoves kishte treguar gatishmerine per te mbeshtetur te drejtat e serbeve atje”, deklaroi Bush, duke shtuar: “Shtetet e Bashkuara do te vazhdojne te punojne me aleatet per te bere gjithcka qe te mos kete dhune ne Kosove”.

ROMA

Ne kete linje, Roma zyrtare tha dje se u informua per shpalljen e pavaresise se Kosoves, por do te diskutoje per kete ceshtje me partneret evropiane, te henen ne Bruksel. Roma i beri thirrje Serbise dhe Kosoves te tregohen te moderuara. “Do ta bejme te ditur qendrimin tone lidhur me situaten e re te krijuar pas shpalljes se pavaresise, pasi te konsultohemi me partneret tane evropiane ne mbledhjen e se henes”, njoftoi nje zyrtar i Ministrise se Puneve te Jashtme. “U bejme thirrje dy paleve per qendrim te moderuar qe te kufizohen ne maksimum tensionet”, shtoi ai. Sakaq, vendet me te medha evropiane, Gjermania, Britania e Madhe, Franca dhe Italia do te bejne te ditur te henen qendrimin e tyre per njohjen e pavaresise se Kosoves, ne mbledhje me homologet evropiane ne Bruksel.

VATIKANI

Reagimi tjeter brenda Italise, ka ardhur nga Vatikani. Ai ftoi “drejtuesit politike te Serbise dhe Kosoves te tregojne kujdes”, duke u kerkuar te “angazhohen per te shmangur reagimet ekstremiste dhe pasojat e dhunshme”, pas shpalljes se pavaresise se Kosoves. Ne komunikaten qe nxori, Vatikani tha se “kerkon me vendosmeri qe sensi i pergjegjesise dhe fryma e paqes te mbizoterojne ndaj cdo lloj qendrimi tjeter, qofte kjo nga ana e qeverive apo popullsive te perfshira”. Zedhenesi i Vatikanit, Frederico Lombardi citoi edhe Papa Benediktin XVI, kur tha se “Papa vazhdon t’i konsideroje me afeksion popujt e Serbise dhe Kosoves, u gjendet prane dhe i siguron per lutjet e tij ne kete moment vendimtar te historise se tyre”.

Nderkohe, Kryetari i komisionit te marredhenieve nderkombetare te Komitetit Olimpik Nderkombetar (KON), italiani Mario Pescante, tha se KON-i “do ta njihte me siguri pavaresine e Kosoves”. “Do te kete me siguri nje njohje te Kosoves nga ana e KON-it, kete mund ta njoftoj paraprakisht”, tha Pescante i cituar nga ANSA. Por ai shtoi se mendon se “Kosova do te kete kohe per t’u perfaqesuar ne Lojerat Olimpike te Pekinit 2008″, shtoi ai.

LONDRA

Edhe Londra vleresoi se pavaresia e Kosoves eshte zhvillim i rendesishem. Ajo siguroi se nje deklarate zyrtare pritet te behet te henen, pas takimit te Brukselit, sikurse deklaroi dje pasdite, nje zedhenes i Foreign Office-it.

BERNA

Zvicra sakaq u shpreh lidhur me pavaresine e Kosoves, se ajo do te jete nje nga prioritetet e politikes se saj te jashtme, ne nje deklarate te Ministrise se Jashtme zvicerane. “Shpallja e pavaresise se Kosoves pritej. Politika e jashtme do ta mbaje parasysh kete fakt, duke e kthyer ne nje fushe prioritare te saj”, tha Ministria e Jashtme ne nje komunikate. Njohja e Kosoves nga Zvicra “do te behet pas konsultimeve te komisioneve te politikes se jashtme”, vijoi ministria. “Ne presim nga ana e autoriteteve kosovare te angazhohen per mireqenien te gjithe banoreve dhe te angazhohen per te mbrojtur te drejtat e te gjitha pakicave”, nenvizohej ne komunikate.

PARISI

Lajme te mira erdhen dje edhe nga Parisi zyrtar. Shefi i diplomacise franceze Bernard Kushner, i uroi fat te mbare Kosoves, duke theksuar se “ky zhvillim ishte nje sukses i komunitetit nderkombetar dhe Evropes”. “Kjo do t’i jape fund vuajtjeve”, shtoi Kushner. Ndersa lidhur me reagimet e Serbise, e cila tha se nuk do te njihte kurre pavaresine e Kosoves, Kushner deklaroi: “Nuk duhen marre gjerat tragjikisht. Ky eshte vetem nje fillim, nuk kishte rruge tjeter”.

BRUKSELI

Belgjika nderkohe, tha se u informua per shpalljen e pavaresise se Kosoves, por do te prese mbledhjen e te henes te ministrave te Puneve te Jashtme te vendeve te BE-se, per t’u shprehur per njohjen e saj. Ministri i Jashtem, Karel De Gusht deklaroi se “njohja e pavaresise se Kosoves eshte ceshtje kombetare, por mbetet per t’u diskutuar ne nje kontekst te gjere evropian”. Per kete arsye Belgjika do te shprehet per qendrimin e vet vetem pas diskutimit me vendet e tjera evropiane ne mbledhjen e se henes” theksoi ai ne nje komunikate. “Eshte e rendesishme qe siguria dhe stabiliteti ne rajon jane te garantuara”, theksoi shefi i diplomacise belge, duke nenvizuar rendesine e respektit dhe te tolerances per pakicat e ndryshme kombetare ne Kosove.

BERLINI

Ministri i jashtem gjerman, Frank Valter Shtajnmajer u beri thirrje te gjitha paleve te mbajne qendrime te moderuara pas deklarimit te pavaresise se Kosoves. Zyra e ministrit te jashtem gjerman beri te ditur se ai ka folur me homologet e tij ne Serbi dhe Slloveni, dhe kishin konkluduar se “prioriteti me i larte” eshte ruajtja e stabilitetit ne Ballkan. Zevendeskryetari i fraksionit socialdemokrat ne Bundestag, Valter Kolbov tha se beson se Gjermania do ta njohe se bashku me partneret e tjere evropiane Kosoven ditet e ardhshme.

VIENA

Kurse ministrja austriake e Puneve te Jashtme, Ursula Plassnik, qe eshte pro shpalljes se pavaresise, tha dje se kjo ishte “e pashmangshme”, ne nje deklarate per televizionin publik ORF. Austria do ta njoftoje qendrimin e saj lidhur me shpalljen e pavaresise se Kosoves pas takimit te ministrave te Jashtem te BE-se, te parashikuar neser ne Bruksel.

LUBJANA

Sllovenia, qe ka presidencen e radhes se BE-se, u beri thirrje te gjitha paleve qe lidhen me Kosoven “te sillen ne menyre te pergjegjshme” per “te shmangur cdo forme dhune” pas shpalljes se pavaresise se Kosoves. “Deklarata e shpalljes se pavaresise se Kosoves nuk ishte surprize”. Ajo erdhi pasi u shfrytezuan te gjitha mundesite per nje zgjidhje te negociueshme”, nenvizoi kryeministri slloven, Janez Jansa, ne nje komunikate.

NATO

Nga ana tjeter, NATO siguroi se do te vazhdoje te garantoje sigurine ne Kosove pasi territori shpalli pavaresine nga Serbia. Sekretari i pergjithshem NATOS, Jaap de Hoop Scheffer theksoi se “te gjitha palet duhet ta pranojne qe KFOR-i vazhdon te mbaje pergjegjesine per ruajtur nje atmosfere paqeje ne te gjithe territorin e Kosoves ne perputhje me rezoluten 1244 te Keshillit te Sigurimit te Kombeve te Bashkuara, vetem ne rast se Keshilli i Sigurimit te Kombeve te Bashkuara vendos ndryshe”. Duke u kerkuar te gjitha paleve te tregojne vetepermbajtje, Scheffer shtoi: “Ne kete periudhe te ndjeshme, KFOR-i do t’i pergjigjet me shpejtesi dhe vendosmeri ndaj cdokujt qe do te perpiqet te shkaktoje dhune ne Kosove”.

SHKUPI

Zedhenesi i qeverise se Maqedonise tha se Maqedonia do te ndjeke me vemendje zhvillimet ne rajon. Ivica Bocevski tha lidhur me nje njohje te pavaresise se Kosoves nga Maqedonia se “cilido vendim qe do te marrim, ne do te mbajme parasysh interesat e qytetareve tane, si dhe interesat nacionale dhe shteterore te Maqedonise.”

SOFJA

Bullgaria beri thirrje per nje qendrim te perbashket te Bashkimit Evropian, pas shpalljes se pavaresise. Ne nje deklarate te ministrise se jashtme bullgare thuhet se “nje qendrim i harmonizuar i BE do te kontribuonte shume ne uljen e rreziqeve te sigurise ne rajon dhe ne Evrope”. Bullgaria do ta zbuloje qendrimin e saj ndaj nje njohjeje te pavaresise se Kosoves vetem pas mbledhjes se ministrave te jashtem te BE te henen. Ne fund te janarit, presidenti i Bullgarise, Georgi Parvanov deklaroi se vendi i tij “nuk do te beje pjese ne ato vende qe do ta njohin menjehere Kosoven”.

OKB

Zhvillime ka pasur dje ne Keshillin e Sigurimit te Organizates se Kombeve te Bashkuara ne Nju Jork. Takimi urgjent i Keshillit te Sigurimit i mbledhur dje per Kosoven u shty me dy ore, per arsye teknike dhe logjistike, sikunder tha sherbimi i shtypit te OKB-se. “Takimi do te rifilloje ne oren 15:00 lokale (20:00 GMT) per t’i dhene kohe perkthyesve te shkojne atje”, u saktesua me tej. Keshilli i Sigurimit tha se e organizon kete takim urgjent per Kosoven me kerkesen e Rusise, pas shpalljes se pavaresise se Kosove. Pavaresia, erdhi rreth nente vjet pasi Shtetet e Bashkuara dhe vendet e NATO-s ndermoren sulme ajrore per te shpetuar shqiptaret nga vrasjet dhe spastrimi etnik i forcave serbe.

Kohajon.com

Next Page »