Një ditë vere në Kalanë e Ulqinit

Vallëzimi në rrugë
Kur jetën e shikon si fragmente të kulturës alternative, atëherë është gjë e natyrshme që e përjeton si një performans. E shkëputur nga një skenar i ndonjë rock - mjuzikli, ku jeta shndërrohet në performans artistik, ishte edhe një ditë nga fundi i gushtit, në Kalanë e Ulqinit! Ose, t’i kthehemi asaj që ka qenë kultura urbane më e vjetër, e këto ishin shfaqjet dhe koncertet nëpër rrugët e qyteteve europiane të epokës së Renesansit. Kështu ndodhi kur me miqtë e mij nga SHKA Liria nga Mileshi shkuam në Ulqin ku ata ishin të ftuar që në manifestimin prestigjoz të rajonit “Skena verore” ta shfaqin komedinë “Ditëlindja” të autorit shkodran Fadil Kraja.
Në kujtesën kolektive të shqiptarëve, veçanërisht neve që kemi jetuar brenda kufijve administrativë të ish - Jugosllavisë, Ulqini e kishte vendin special. Kjo është sikur jeton në një shtëpi ku vetëm një dhomë e ka privilegjin të ketë shikim kah deti. Për të gjithë ne, Ulqini ishte diçka që “nënkuptohet”. Pra, vizitohet dhe kalohen pushimet. Mirëpo, sa nënkuptohet, e sa, në realitet, e njohim atë që është monumenti më i rëndësishëm i trashëgimisë antike dhe mesjetare të shqiptarëve të kësaj ane. Unë, si shumë të tjerë, mendova që e njoh. Mirëpo, atë ditë, më 18 gusht, e pashë që nuk e njoh fare dhe se, edhe për mua si edhe për shumicën, Ulqini është diçka që “nënkuptohet”, por, që nuk njihet mirë. Atë ditë ndodhi që tërë koha të më kalojë rreth dhe brenda Kalasë dhe e pashë që në realitet, nuk dijmë asgjë për vetveten. Nuk është kështu vetëm me Ulqinin. Vjet, kur e vizitova për të paren herë Castrumin e Tivarit, isha e magjepsuar, por,nga emocioni i fuqishëm, nuk dija se çfarë të shikojë më parë.

Music Show
“Is this the music show?”, më pyeti një turiste, derisa e haja hamburgerin dhe e shikoja nga publiku provën e ansamblit të Lirisë dhe derisa Mensur Gilaj improvizonte në piano.” Yes, thash, it starts about ten o clock”. “How beautiful”, tha ajo.
Ishte një ambient joreal. Shfaqja ishte e paraparë për ora 22, por, përgatitjet filluan rreth orës 19. “Çfarë mendon, si do të dukej sikur të improvizoja në piano gjatë shfaqjes” më tha Mensuri. Aktoret e reja bënin prova të makiazhit dhe kostumeve në njëren nga shtëpitë anësore. Rrëmuja, tingujt e pianos, përshtatja e ndriçimit, skena me mobilje të improvizuara për shfaqje, aktorët që koncentroheshin në tekst. Në anën tjetër, Muzeu me eksponate arkeologjike, kishat me përmendore mbivarrore dhe fragmente keramikë nga periudha ilire, turistët që vinin t’i shihnin, kjo bëri të ndihesh si në një atmosferë Renesansi ku jeta zhvillohet në rrugë, pra, ta shikosh veten si pjesë të performansit në skenë të hapur.
Më herët, atë ditë, Kalaja ishte skenë e papritur për një imrovizim të djemve dhe vajzave nga Liria. Ishte vonë pas dite dhe ishim nisur që të përgatitemi për shfaqje. Papritmas, dikujt i erdhi ideja që të ekzekutojnë një pjesë të vallës së stilizuar, që e ushtronin me muaj përpara me koreografin nga Shqipëria. Ishte pamje si nga Hung up i Madonnës, ose Lets dance të David Bowiet, ku lihen të gjitha punët dhe dilet në rrugë për të vallëzuar. Në vend të magnetofonit, neve na shërbeu vallja nga telefoni mobil i Emin Palajt i cili ishte kryepersonazhi i kësaj koreografie, sepse kjo nuk ishte valle e rëndomtë, pasi që kishte elemente të koreodramës. Atë ditë, “hapi i gjerë” i valles sonë fitoi një dimension të ri, të lehtë dhe eterik, si edhe vallja, e cila nga një koreografi dramatike që rrëfen për luftën e Kosovës për liri, fitoi një kualitet universal dhe modern, pikërisht për shkak se u luajt në jeans dhe fustana të plazhit, në një ambient të natyrshëm të verës - në rrugët e Kalasë. Të mos harrojmë se vallëzimet e subkulturave moderne, siç janë hip - hopi afroamerikan ose capoeira portugeze, as që luhen në hapësira të mbyllyra. Atë ditë, turistët që kalonin aty inçizonin me kurreshtje këtë performans të papritur derisa perëndonte dielli mesdhetar.

Emri
Ne si etnos do të ekzistojmë aq sa do të ekzistojë edhe trashëgimia jonë materiale dhe kultura autentike. Pa emrin tonë jemi vetëm masë amorfe, që nuk ka identitet. Dhjetë muaj më heret, aq sa isha e magjepsuar me madhështinë e Castrumit të Tivarit, po aq isha edhe e dëshpëruar me injorancen e shoqërisë në të cilën nuk ekziston vetdija për vetvetën. Edhe sa mund të qëndrojnë ato murishte, para se të shndërrohen në pluhër, e kjo është e paevitueshme. Para disa vitesh, me rastin e krimit anticivilizues që është bërë në Rumi, kam shkruar se si kujdesen amerikanët për atë që paraqet trashëgiminë kulturore të historisë së shkurtër të vendit të tyre, e kam dhënë shembullin se, psh. zëri i Kurt Cobainit (Kobein) dhe albumi Nevermind nga viti 1991, është deponuar si vlerë e vëçantë, në Bibliotekën e Kongresit Amerikan. Ndërsa, çka bëjmë ne? Çka bën sistemi?
Për dallim nga Castrumi, Kalaja e Ulqinit është e ruajtur, por, është e pabesueshme që nuk gjendet në listen e UNESCO - s. Derisa të mos bëhet kjo, ky monument unik do të jetë i pambrojtur nga devastimet siç ishte ai vitin e kaluar kur për shkak të punimeve private në një pjesë të Kalasë, gjurmët materiale që u gjetën me atë rast u hodhën në det.
Atë ditë vere, duke ecur rrugëve të këtij qyteti të lashtë, i paramendoja banorët e tij të periudhave të ndryshme; disa prej tyre i njohim me emër, si disidentin hebreit Sabatai Zevin, personalitet i cili gjendet në të gjitha enciklopeditë botërore, ndërsa, sa janë të tillë, anonimë, për tre mijë vjet qysh se ekzistonUlqini. Atë ditë vere, mendoja sa miliardë hapash janë bërë nëpër ato rrugë të shtruara me gurë, që nga themelimi i këtij qyteti ilir e deri sot. I paramendoja banorët e Ulqinit mesjetar duke u ngjitur Kalasë telartë, nëpër rrugë të ngushta, mes shtëpive të mrrekullueshme të arkitekturës mesdhetare. Njëjtë siç bënë edhe atë natë duke u ngjitur për ta parë shfaqjen e miqve të mi.
Xhoana M. Perkaj
Koha Javore

Qendra Nansen Dialog organizoi në Ulqin seminarin për mësimdhënësit nga Tuzi

Njohje me komunikimin e padhunshëm
Ulqin - “Komunikimi dhe zgjidhja kreative e konflikteve në shkollë” ishte tema e seminarit që Qendra Nansen Dialog organizoi këtë fundjavë në Ulqin për mësimdhënësit nga Tuzi.
Sipas koordinatorit të Qendrës Nansen Dialog, Leon Gjokaj, meqë Mali i Zi është shoqëri multietnike e cila përballet me sfidat e procesit të tranzicionit, përfshirë edhe reformat në sistemin shkollor, programi i seminarit kishte synim afirmimin e dallimeve, komunikimin jo të dhunshëm dhe zgjidhjen paqësore të konflikteve përmes edukimit alternativ të stafit mësimor.
Ai thotë se njëri ndër qëllimet kryesore të seminarit ishte motivimi i pjesëmarrësve që në punën e tyre profesionale dhe pedagogjike të integrojnë dhe implementojnë vlerat e dialogut, tolerancës, dallimeve dhe komunikimit të padhunshëm.
Ligjëruese në seminar ishte psikologia Lilana Krkeliq, ndërsa pjesëmarrësit e seminarit gjatë punës interaktive dhe punëtorive u njohën me llojet e komunikimit të padhunshëm dhe metodat për zgjidhjen paqësore të konflikteve.
Kohapress

Platforma e opozitës malazeze dhe LD në MZ e ASH

Ejani në vallen e Sheshelit
Çuditen edhe përfaqësues të huaj si është e mundur që disa shqiptarë të mos kenë marrë mësim nga e kaluara e afërt dhe të shkojnë kundër asaj që është ecuri e favorshme politike e kombëtare për shqiptarët. Thënë të drejtën, mua më shumë më çudit heshtja dhe amullia e votuesve dhe udhëheqjeve të LD në MZ e të ASH sesa hapat politikë të dyshes Bardhi-Sinishtaj. Këta të dy siellje të ngjashme kanë patur edhe gjatë fushatës së Referendumit për pavarësinë e Malit të Zi, në momentin vendimtar të dhënies së grushtit projektit serbomadh.
Fillimin e sezonit të ri politik, pas pushimeve verore të këtij viti, e ka shënuar Platforma e Lëvizjes për Ndryshime, e ofruar edhe partive të tjera opozitare në Mal të Zi. Platforma i thërret partitë e tjera opozitare në veprim të përbashkët, në radhë të parë për të rrëzuar regjimin e Millo Gjukanoviqit. Thirrjes për t`u ulur në tryezën e përbashkët iu përgjegjën shumica e partive opozitare, ndër të cilat edhe dy parti shqiptare, në fakt liderët e LD në MZ dhe ASH, z. Mehmet Bardhi e z. Vasel Sinishtaj.
Është e qartë se opozita, kudo në botë, lufton për të rrëzuar pozitën dhe për të marrë pushtetin. Por, nëse dihet fakti se pozita në Mal të Zi është kryesisht proserbe dhe se grupacioni më i fortë brenda saj është Lista Serbe e Andrija Mandiqit, atëherë thirrja për të rrëzuar Gjukanoviqin, në esencë do të thot: Ejani në vallen e Sheshelit!
Ejani në vallen e atyre të cilët kanë përkrahur gjenocidin e Millosheviqit në Kosovë, të atyre të cilët Thaçin, Ramushin e UÇK-në i quajnë kriminelë, kurse heronj i kanë Karaxhiqat, Mlladiqat, Sheshelat … Ejani të rrëzojmë Gjukanoviqin do të thotë ejani në vallen e atyre të cilët kanë qenë e janë kundër pavarësisë së Malit të Zi, të atyre të cilët kanë qenë e janë kundër pavarësisë së Kosovës, të atyre të cilët kanë qenë e janë për Serbi të Madhe. Hajt se partitë serbe e proserbe kanë punët e veta dhe angazhimet e veta politike, po ç`punë kanë me ta e me liderët e tyre dhe cili është angazhimi politik i zotërinjve Bardhi e Sinishtaj?
Të dhemb shpirti kur sot në ekran, në protestat e Beogradit kundër kapjes dhe dërgimit të Radovan Karaxhiqit në Hagë, sheh edhe liderë serbë të opozitës malazeze, e të nesermen të njëjtit liderë i sheh në tavolinë të përbashkët me Bardhin e Sinishtajn duke bërë farë projekti për lumturimin e shqiptarëve!
Çuditen edhe përfaqësues të huaj si është e mundur që disa shqiptarë të mos kenë marrë mësim nga e kaluara e afërt dhe të shkojnë kundër asaj që është ecuri e favorshme politike e kombëtare për shqiptarët. Thënë të drejtën, mua më shumë më çudit heshtja dhe amullia e votuesve dhe udhëheqjeve të LD në MZ e të ASH sesa hapat politikë të dyshes Bardhi-Sinishtaj. Këta të dy sjellje kanë patur të ngjashme edhe gjatë fushatës së Referendumit për pavarësinë e Malit të Zi, në momentin vendimtar të dhënies së grushtit projektit serbomadh. Po, po. Serbisë së Madhe i janë thyer hundët në Podgoricë. vetëm UDSH ka qenë aktive dhe i ka ftuar publikisht shqiptarët për të përkrahur pavarësinë e Malit të Zi, e bindur se kjo është edhe në interesin e shqiptarëve, e bindur se pavarësia e Malit të Zi do të jetë paradhomë e pavarësisë së Kosovës. Kontributi i z. Bardhit në këtë ka qenë aq sa i çakallit në gjahun e luanit, kurse grupacioni i z. Sinishtaj asokohe i ftonte shqiptarët për bojkot.
Nuk di unë si kishte vajtur puna po të mos ishte pavarësuar Mali i Zi. Por, e di se i vetmi personalitet i aftë për t`i prirë valles së pavarësisë ka qenë Millo Gjukanoviq. E di se i vetmi sllav për t`i quajtur publikisht, në Parlamentin e Malit të Zi, bëmat e regjimit të Millosheviqit në Kosovë - gjenocid ishte po ky. E di se i vetmi malazez, supet e të cilit do të durojnë njohjen e pavarësisë së Kosovës është prapë z. Gjukanoviq.
Nga del atëherë oreksi për ta rrëzuar atë nga pushteti dhe pse atë oreks e kanë edhe disa shqiptarë?!
Natyrisht, pushteti i tij nuk është i përkryer por, pushteti tjetër në Mal të Zi sot nuk do të ishte më i mirë për shqiptarët. Sepse, ai do të ishte i çetnikëve.
Pra, është e qartë se në vend që të sjellin ujin në mullirin e opozitës serbe, partitë shqiptare duhet të angazhohen për partneritet me qeverinë e Gjukanoviqit, duke bërë trysni të argumentuar ndaj saj për të përmirësuar pozitën e shqiptarëve në pajtim me normat demokratike të shteteve multietnike evropiane dhe duke u dëshmuar qartë kontributorë në procesin e integrimeve europiane dhe euro-atlantike.
Ferhat Dinosha
Koha Javore

Kumtesë e Forcës së re demokratike:(Mos)themelimi i Organizatës lokale Turistike në Ulqin

Ligji mbi organizatat turistike është miratuar ne fillim të vitit 2004 dhe ishte obligim ligjorë i çdo komunë të themelojë organizatën lokale Turistike.
Komuna e Ulqinit është e vetmja komunë, në Mal të Zi, e cila nuk e zbatoj  ligjin dhe nuk e formoi organizatën turistike dhe me këtë sjelli dëm të madh qytetarëve, Komunës dhe Republikës.
Arsyet për mos themelimin e kësaj organizate zyrtarisht nuk janë të shpallur por mundet të dyshohet se ajo është vetëm për  shfrytëzimin e paligjshëm dhe të paarsyeshëm të mjeteve financiare.
Për fat të keq deri sot e kësaj dite askush nuk e ndien veten përgjegjës për dëmin i cili është i pa kompensueshëm.
Vendimi për themelimin e organizatës turistike, në mbledhjen e kuvendit të Ulqinit është aprovuar në Nëntor të vitit 2007. por ende nuk ka filluar zbatimi i këtij vendim.
Me ketë vendim janë caktuar të ardhurat ligjore të cilët i takojnë organizatës Turistike por këto të ardhura nuk realizohen dhe kështu Komuna e Ulqinit dhe Republika humbin mjete të konsiderueshme.
Burimet finansiare kryesore të Organizatës turistike janë:
-    Taksa e banimit
-    Taksa Turistike
-    Taksa e piknikut
-    Taksa e objekteve të përkohshme
Nga të gjitha këto burime e vetmja taksë e cila paguhet është taksa e banimit por edhe kjo  në mënyrë të paligjshme.
Edhe Revizori Republikan ka konstatuar se taksa e banimit në Ulqin shpenzohet në mënyrë të pa ligjëshme pra për shpenzime tjera e jo për atë se çka janë paraparë.
Qytetarët mashtrohen kinse organizata është e themeluar. Bile, edhe ne panairin e turizmin në Budvë, në muajin shkurt të këtij viti ,me germa të mëdha ishte e shkruar “Organizata Turistike Ulqin” që të fitohet bindja që kjo organizatë është themeluar dhe funksionon.
Të nderuar, qytetarë, të nderuar qiradhënës, të nderuar hotelier,
Mosfunksionimi i organizatës lokale turistike, pagimi paushall dhe i paligjshëm i  taksës së banimit, shpenzimi i paligjshëm i këtyre mjeteve, mos vjelja e mjeteve në bazë të burimeve tjera ligjore, venë në dyshim përgatitjen e sezonit  turistik për vitin 2009.
Ky reagim ka për qëllim që edhe njëherë të tërheq vëmendjen funksionarëve lokal që të mos mashtrojnë qytetarët por të zbatojnë vendimet dhe Ligjet, e në kohë të fillojnë përgatitjen për sezonit turistik 2009.
Sezoni i dobët turistik i këtij viti, do të ketë pasoja afatgjate dhe qytetarët nuk do të rezistojnë rënien e  vazhdueshme të të ardhurave nga turizmi.
Të gjithë ne synojmë të kemi turizëm elitë, por turizmi elitë kërkon një strategji  tjetër dhe seriozitet. Sigurisht, nuk do zhvillojmë turizëm elitë më këtë nivel pastërtie,me këto rrugë,me ketë sistem të kanalizimit dhe me këto kapacitete turistike.
Pushteti ekzekutiv i Ulqinit, me këtë papërgjegjësi, do të bie qytetarët tanë në një situatë të vështir dhe për këtë arsye përsëri lusim organet përgjegjëse Republikane të përcjellin situatën në Ulqinit dhe të urdhërojnë kryetarin e komunës,z-ni Hajdinagën, që të themelojë organizatën turistike, sepse Ulqini mund të behet përsëri qyteti lider i turizmit të Malit të Zi.

Ulqin, me 25-09-2008
Shërbimi informativ

Burrascosa storia della citta Ulcinj - Montenegro

Ulcinj è tra le città più antiche sulla costa orientale dell’Adriatico. Dalla preistoriaalla fine del XIX secolo, a causa della sua posizione geografica, fu oggetto diconquista di svariati popoli. Alcuni vi si fermarono a lungo, altri brevemente, matutti vi hanno lasciato qualche traccia. Sarebbe troppo lungo menzionare gliinnumerevoli eventi che hanno avuto per teatro questa zona nella storiapassata.
Sulla sponda del lago Zoganjsko, in località Ceret, sono state scoperte le traccedella più antica presenza dell’uomo a Ulcinj. Nel corso di lavori di sanamentedel suolo per la costruzione della Salina, sono venuti alla luce pavimenti di terrabattuta di edifici di un insediamento di Illiri dell’età del bronzo. A quel periodorisalgono pure due tumuli, tombe usate dagli Illiri quando vivevano in pianura,venuti alla luce nel villaggio di Zoganje, in località Crveni Brijeg. All’epoca in cuigli Illiri, di fronte alla minaccia di nemici, abbandonarono le zone di pianura per costruire i propri »castellieri« sulle alture, risalgono due tumuli in pietra (tombe)venuti alla luce sopra il canyon di Medureca e in località Gjat sulle pendici nor-dorientali della Bijela Gora. All’età del bronzo risalgono pure alcune accette ditipo dalmato-scutarino rinvenute nel villaggio di Vladimir ed a Ulcinj.

L’antica ,UIcinj
Si ritiene che l’antica Ulcinj, sul suolo dell’odierna Cittavecchia, sia stata fondatanel V secolo a.C. dai coloni greci della Colchide. Dell’arrivo dei Calchi in questeterre si parla in un canto di Apollonio da Rodi del III secolo a.C. In quell’epoca,in questa zona, vivevano gli Illiri i quali, sotto l’influsso della cultura greca, hannolasciato tracce del più antico insediamento nella città: resti di ciclopiche muradi cinta.
L’opera muraria è la più antica del genere sulla costa orientale dell’Adriatico.Nella fortezza della Cittavecchia si trova anche una delle più antiche iscrizioni inonore della dea Artemide Elafavola. E’incisa sull’ara di sacrificio, dono dellacomunità degli scalpellini alla dea Artemide. Vi si legge:

TO KOINON TON LATOMON APTEI (D) I TI ELAFAVOLOI (La comunità dei lapicidi erige ad Arte-mide Elafavola). Oltre a questa ara, le ricerche compiute nel territorio della Cit-tavecchia, cominciate nel 1953 e tuttora in corso, hanno portato alla luce moltialtri oggetti della cultura materiale che confermano la fondazione della città nelV secolo avanti l’era volgare. Si tratta di numerosi frammenti di ceramica rossafigurale, di cammèi con l’immagine della dea Atena con l’elmo, eccetera.Quella città, dai Romani conosciuta come Colchinium ed abitata poi da gentidella tribù illirica degli Olciniati, fu conquistata dagli stessi Romani nel II secolo(anno 163 a.C.) e ribattezzata Olcinium. E’ il nome questo, che troviamoscritto per la prima volta in Plinio il Vechio, nella sua opera »Naturalis historiae«,menzionato pure da Tito Livio. All’epoca romana Olcinium divenne un isedia—mento fortificato con lo status di oppidum civium Romanorum, più tardi dimunicipium, città con diritti di autonomia. Risale a quell’epoca una partedella mura di cinta che, per la sua fattura/costruzione differisce dalle murailliro-greche.

II Medio Evo
In segito alla divisione dell’Impero Romano, Olcinium venne a trovarsi nella pro-vincia di Prevalis dell’Imperio d’Oriente. In quell’epoca Ia popolazione abbrac-ciò la fede cristiana. Nel periodo di Dioclea e dello Stato dei Nemagna (Ne-manjic) assunse un carattere medievale, diventando altresì un importante cen-tro commerciale e marittimo con autonomia municipale nell’ambito dello Statodella Rascia. Difesa da solide mura, resistette ai potenti attacchi dei guerrieridell’imperatore macedone Samuilo sul finire del IX secolo e, più tardi (nel 1242)agli assalti delle orde mongole.
All’epoca dello Stato di Rascia furono costruite nella Cittavechia deverse chie-se, delle quali sono rimaste oggi soltanto le fondamenta (Santa Madre di Dio,del 1250; S. Giovanni da Dulcigno, del 1290; S. S. Domenico e Sigurato, del1394; S. Michele Sotto Città, del 1406). In questa citta vissero Elena d’Angiò(1282-1309), vedova del re serbo Uros, e (nel 1357) la moglie dell’imperatoreserbo Dusan, anche lei Elena. All’epoca di Dusan fu istituita in questa città unazecca.
La funzione politica della città si fece più importante ai tempi della signoria deiBalsic che si rafforzò soprattutto in seguito allo sfacelo dello Stato di Rascia. Diquella signoria si è conservata i’imponente torre »Balsica« nella parte alta dellaCittavechia. A Ulcinj morì e fu sepolto Duraci Stratimirovie Balsib, »signore ditutta la Zeta e del Litorale« (1385-1403).
Con la fine dello Stato della Zeta, Ulcinj cadde sotto il dominio di Venezianell’anno 1405 e sotto la Serenissima Repubblica rimase per 150 anni. L’e-poca veneziana portò nuovi elementi nella struttura urbanistica e nell’architet-tura. Furono ricostruite le mura di cinta, le porte e le torri. Alla città fu impressoil timbro dell’urbanesimo veneziano di tipo adriatico orientale con fastosi palaz-zi, chiese e piazze. A quel periodo risale anche una chiesa rinascimentale del1510. Sopra un alto muro nella piccola piazza chiusa nei pressi dell’ ingressoNord alla Cittavecchia, con mattoni rossi è stato scritto il nome »Johani Bolani«del rettore e capitano veneziano della città.

Nell’anno 1571 Ulcinj fu conquistata dai Turchi.Come si vede dalla data,rispetto alle località vicine ed ai territori dell’entroterra, Ulcinj finì molto tardisotto il dominio ottomano; erano passati già 200 anni da quando i Turchi ave-vano varcato il fiume Maritza (nel 1371), dando inizio alle conquiste dei territorinei Balcani, e circa 90 anni dopo la conquista turca di Herceg-Novi/Castel-nuovo di Cattaro (1482-1483). Ciò dimostra che i Veneziani davano grandeimportanza alla fortezza di Dulcigno-Ulcinj sul piano strategico, marittimo, eco-nomico e politico.
Con l’occupazione turca, la città subì una nuova trasformazione, finendo perassumere una fisionomia prettamente orientale. In essa sorsero moschee, fon-tane, la torre dell’orologio, bagni pubblici, locande, sepolcri musulmani,bazarle case furono adattate al modo di vivere dei nuovi padroni. 1 quali riem-pirono di case di abitazione la parte inferiore della città, trasformando in mos-chea la chiesa nella parte alta (nel 1693), mentre nel sobborgo sorse una bor-gata periferica nella quale furono costruite parecchie moschee:
la Moschea delPascià o »Pascìna« (1719), la Moschea Principale (1728), la Brijeg-Moschea (oMoschea della Collina) del 1783, la Moschea Ljamina (1689), la moschea diVrh-pazar (1749), la Moschea Meraja (1779).
Particolarmente bella dal punto di vista architettonico è la torre dell’orologiocostruita nel 1754.
L’islam impresse la sua Impronta all’intera vita privata e sociale. Il dominio turcosi protrasse per oltre 300 anni, fino a quando, in attuazione delle decisionidel Congresso di Berlino (1878), Ulcinj fu annessa al Montenegro.

Burrascosa storia della citta Ulcinj - Montenegro
http://www.vimeo.com/1101171

Cungu: Pljačkate građane porezima

Lider Force oštro kritikovao lokalnu vlast u Ulcinju
Ulcinj- Predsjednik Force Nazif Cungu kazao je da su obećanja aktuelne vlasti postala smiješna, pozivajući najviše državne funkcionere da objasne građanima Ulcinja zašto nijesu realizovani najavljeni projekti “koje su i sami podržali tokom izborne kampanje prije dvije godine”.
Na jučerašnjoj konferenciji za novinare, povodom dvogodišnjice održavanja lokalnih izbora, Cungu je optužio lokalnu vlast da je, trošeći novac građana, organizovala brojne aktivnosti “koje nemaju veze sa onim što je obećano”.
- Obećali su usvajanje urbanističkih planova, marinu i put u Limanu, most na Port Mileni, sportsku halu, povraćaj imovine i maslinjaka u Valdanosu, proširenje puta prema Sukobinu i Ostrosu, put za Šas i Đonzu, renoviranje škole u Vladimiru, proširenje kapaciteta i poboljšanje vodovodne i kanalizacione mreže, ljepši Stari grad, osnivanje turističke organizacije, transformaciju Radio Ulcinja i otvaranje lokalne televizije. Građanima su bacali prašinu u oči kada su govorili i o investicijama i poboljšanju turističke ponude, subvencijama i snažnoj podršci razvoju poljoprivrede, zaustavljanju divlje gradnje, legalizaciji objekata, smanjivanju taksi, realizaciji budžeta, angažovanju lokalnih i međunarodnih eksperata… I ništa nije ostalo što nijesu obećali, ali nikakvih vidljivih rezultata do danas nema - kazao je Cungu.
Ističući da će takav trend biti nastavljen i proizvesti veće štete sa dugoročnim posljedicama, on je kazao da je Forci jasno kako će se završiti mandat aktuelne lokalne vlasti. Cungu je podsjetio na period kada je Forca sa koalicionim partnerima imala većinu u lokalnom parlamentu.
- Prvi put poslije mnogo godina parlament je radio transparentno, obećavajući ekonomski razvoj, red, sigurnost, otvaranje novih radnih mjesta i borbu protiv korupcije. Usvojeni su značajni akti za našu opštinu, ali je tada, u naporima da se formira aktuelna većina, uslijedio period pritisaka i prevara, motivisan ličnim interesima. Kada su “izvojevali” većinu, nastavili su sa pljačkanjam građana preko taksi i poreza i povećanjem cijena opštinskih usluga, neodgovorno se odnoseći prema opštinskoj imovini. Nastavili su i sa pjesmama i veseljima, nepotrebnim putovanjima, dupliranjem zaposlenih u organima lokalne vlasti i smanjivanju sopstvenih nadležnosti - kazao je Cungu, ocijenivši “da je evidentno da vladajuća koalicija već dvije godine neefikasno vrši vlast i ne ispunjava data obećanja”. On je naglasio da se vlast mijenja na izborima, redovnim ili prijevremenim i da je Forca već spremna i za jedne i za druge.
S.A.
Izvor / Vijesti

Kornizë(a) politike e fundverës

“Mesazhet” antologjike të kësaj stine
Me pushimet sociale merren institucionet përkatëse. Kjo nuk është detyrë e një Ulqini, ta zëmë, i cili ekziston vetëm nga turizmi.Ai, edhe këtë verë, ofroi aq sa kishte mundësi, megjithatë, radhitet ndër vendverimet më të sigurta në Adriatik, me çmimet më konkuruese në rajon.
Sivjet, si asnjëherë më parë,persona dhe qarqe të caktuara, Ulqinit, nëpermjet mediave të shkruara apo elektronike, i kanë dërguar “mesazhe” antologjike, duke shprehur mendime të pakontrolluara, të njëanshme dhe të stërngarkuara me paragjykime të ndryshme, të cilat sigurisht kanë për të hyrë në biografinë e kësaj stine turistike si episod i pashijshëm stinor. Kalemxhinj përkatës, që nuk e bëjnë për herë të parë, kanë vënë Ulqinin në “tabelë të zezë”, edhe o burra, qëllo me gurë e baltë, vetëm nga një krah, por asnjëherë duke i bashkuar edhe fjalët e ulqinakëve të cilët nëpër faqet e medias akuzohen se “nuk kanë bërë asgjë për ta njohur Mali i Zi pavarësinë e Kosovës”, si dhe “çmimet e larta kanë zvogëluar vizitën”. Për kategorinë e parë, opinioni i ka të njohura deklaratat e përfaqësuesve legjitimë të shqiptarëve. Ndërsa “vërejtja” numër dy është se çmimet e pushimit në Ulqin janë të larta, duke mos e ofruar asnjë të dhënë as zyrtare, as “satelitore”.
Një e vërtetë është shumë e madhe: në mesin e rreth 160 mijë shtretërve në të gjitha format e vendosjes, Ulqini ende kultivon turizmin masiv - vend për të gjitha mundësitë e atyre që orientohen për të pushuar në këtë qytet.
Është shumë e logjikshme, turizmi është mall që nxirret në treg. Konsumatorët që kanë para në xhep dalin në atë treg edhe përcaktohen se ku do të akomodohen, ose nuk do të dalin fare aty.

Tablloja e Parë: “Të zhgënjyerit”
Me pushimet sociale merren institucionet përkatëse. Kjo nuk është detyrë e një Ulqini, ta zëmë, i cili ekziston vetëm nga turizmi. Ai, edhe këtë verë ofroi aq sa kishte mundësi, megjithatë, radhitet ndër vendverimet më të sigurta në Adriatik, me çmimet më konkuruese, gjithsesi, ndonëse ndodh të dalin çmime kalimtare mbase më “tërheqëse”.
Dikush mbase do të mund të thoshte, këta rreshta janë së tepërmi në krah të Ulqinit. Jo, në asnjë mënyrë, por duhet të dihen mirë e qartë disa parametra. Sigurisht se është diçka pretencioze,naive edhe jo e natyrshme që zbrasesh “breshëri” politike për akte të caktuara. Jo, jo, Ulqini nuk ka një kapacitet të tillë administrativ as politik, gjithsesi në të gjitha fazat e zhvillimeve shoqërore nëpërmjet deklaratave politike, por edhe përkrahjeve të ndryshme ekonomike e humane ka kontribuar për interesat kombëtare shqiptare.
Është e vërtetë se sivjet, për shkaqe të ndryshme, objektive, sezoni turistik nuk u hap me fëmijët bonjakë nga Kosova, siç u veprua nga viti 2000. Por është antihumane ti përmendësh bukën mysafirit.
Por sivjet dual në shesh një komunitet i “të zhgënjyerve” me çmimet e pushimeve në Ulqin dhe kalemxhinjtë u japin shans të defilojnë nëpër faqe të shtypit, duke thënë se nuk do ta vizitojnë më këtë vendverim turistik. Tregu i lirë duhet të dominojë gjithsesi edhe në turizëm, por i shkarkuar nga paragjykimet e ndryshme. Madje nuk është as etike ta shash e fyesh nëpërmjet gojës së të tjerëve një vendbanim, i cili edhe në nivelet ndërkombëtare njihet me do vlera që nuk mund të takohen, shijohen e përjetohen nga pushuesit.

Tablloja e dytë: Ata që shajnë Ulqinin?
Tjetër, nuk është as profesionale që opinionit tzi ofrosh vetëm “vajtimet” e “të zhgënjyerve”, kodi etik i gazetarisë e ka parim themelor ballafaqimin e mendimeve dhe vlerësimeve. Asnjëherë nuk regjistrohen vlerësimet e kundrimet e atyre që hapin dyert e shtëpive për të vendosur pushuesit. Kanë ata ndonjë vërejtje? Në çfarë ngjajnë dhomat pasi turistët i përfundojnë ditët e kontraktuara të pushimit? Cilat pajisje të kuzhinës apo banjot janë lënë ashtu siç kanë qenë me rastin e akomodimit? Kush fut duart nëpër frigoriferët e kuzhinave të përbashkëta? Monologjeve e njëmendësisë u ka skaduar afati i përdorimit që në fund të shekullit XX.
Vërtetë se është një kënaqësi i posaçme, se në jetën ekonomike - turistike, jo vetëm si pushues, merr pjesë edhe një numër i konsiderueshлm i kosovarëve, të cilët gjatë verës marrin me qira plazhe, restorante, kafiteri, qebaptore, etj., e të mos flasim për furra buke. Shumica e të punësuarve janë po ashtu nga Kosova. Mund të ndodhë se klientët nuk i përballojnë dot çmimet e shërbimeve dhe të artikujve. Duhet të pyeten pronarët e objekteve, kushdo që janë ata, ulqinakë, malazezë, kosovarë, malësorë, sanxhaklinjë… përse janë këto çmime kaq të larta? “Të zhgënjyerit” sidomos kur kemi të bëjmë me Ulqinin, tash dy dekada kanë lansuar etike të ndryshme të stilit: Nuk shkohet më në Ulqin sepse nëpër plazhet e tij qarkullojnë shqiptarët me pushkë në krah.!? Ose, nuk dihet ku je, në Ulqin apo në Shqipëri, 24,00 orë muzikë shqip, si dhe a durohet duhma e specave e çajit në Ulqin?Pushuesit, nga kanë arritur këto “mesazhe” antologjike e kanë sharë Ulqinin për këto “imazhe”!?

Sivjet, ulqinakët u fajësuan se i kanë ngritur çmimet e vendosjes, të akomodimit, të rrezitjes në plazhe, të pijeve freskuese… Shtretërit e dhomave me banjo të posaçme, me kondicionerë, terracë, TV, internet, vendparkim, me pamje nga deti,ujë e drita 24,00, ndonëse sivjet nuk ka pasur ndërprerje të furnizimit me ujë e as me drita në asnjë lagje, normalisht se paguhen më shumë se 5 euro.Tjetër,ulqinakët paguajnë tatimet, taksat, rrymën e shpenzuar elektrike, shërbimet komunale… Dikush mbase këtë e quan “çmenduri” edhe nuk janë mësuar të paguajnë borxhet ndaj komunës, elektrodistribucionit, komunales, ujësjellësit…
Komuniteti i “të zhgënjyerve”, shihet qartë se ka dëshirë Ulqinin e ulqinakët tzi shohë të uritur edhe të gjunjëzuar. Një sentencë biblike thotë: “Fali o zot, se ata nuk dinë çfarë bëjnë”! “Mesazhet” e kësaj vere, vërtetë ishin antologjike. Këtë shkrim po e mbyll me përshtypjet e njeriut të respektuar që kryesoi delegacionin e arbëreshëve të Italisë në Ulqin, Prof.Franзesko Altimari: më freskoi bukuria e Ulqinit, lashtësia e identiteti i tij, njerëzit me koncepte evropiane, shqiptarizma.Ulqini tash dy dekada bën investimet më të mëdha politike, njerëzore, kulturore e shpirtërore për tu integruar në rrafshin kombëtar edhe është i mirëpritur në Prishtinë e Tiranë, Tetovë e Shkodër, Preshevë e Kalabri.
Ibrahim Berjashi
Koha Javore

Fundi i Sezonit Turistik

Pretekstet e paqena
Ne shohim të metat dhe veset e të tjerëve, por nuk vëmë re tonat, ashtu siç ndiejmë peshën e një trupi të huaj që duam të zhvendosim, ndërsa durojmë pa u ankuar peshën e trupit tonë.
Qytetaret e Ulqinit jetën e tyre e kanë te lidhur me rrjedhat e sezonit turistik, por që ky i sivjetmi duket se nuk ua plotësoi dëshirën të gjithëve. Ajo që e ka dëmtuar më shumë këte sezon turistik ka qenë “propaganda” e “keqe”, duke i veshur Ulqinit mungesën e kushteve gjatë qëndrimit, strukturën e pushuesve, rritjen e çmimeve, kulturën e pronarëve të objekteve ndaj tyre e të tjera, gjë që duket se u bë me dashakeqësi nga njerëz të caktuar. Tashmë për çdokënd është e qarte se turizmi nuk është vetëm një aktivitet argëtues dhe çlodhës, por është shndërruar në një mënyrë jetese. Të gjithë e kanë të qartë se miliona familje sot në botë synojnë të kenë jo vetëm 10 ditë pushime turistike në vit në kohën e verës, duke menduar kështu edhe për turizmin natyror, kulturor e kështu me radhë. Jemi të vetëdijshëm se në kushtet tona kur mungon infrastruktura turistike, kultura e shërbimit ndaj klientëve, siç shkruajnë e thonë ata, ku shumicën e përbëjnë pronarë kosovarë sidomos të restoranteve e kafiterive në plazhe, nuk kemi si të besojmë se jemi destinacion e produkt turistik, por kjo nuk ndodh vetëm tek ne.

Pajtohem se nuk duhet shpallur “luftë turistike” atyre që nuk pajtohen me ne për shumëçka rreth asaj që ka të bëjë me rrjedhat turistike gjatë këtij sezoni, por nuk pajtohem me ata që pretendojnë se kanë shpenzuar energji për propagandë turistike para fillimit të sezonit nga ku indikacionet kanë qenë të qarta se gjatë prezantimit të ofertës turistike diçka nuk ka funksionuar si duhet, sidomos në Kosovë.
Nëse mediat e shkruara dhe ato elektronike bënë punën e tyre, duke na prezantuar me imazh negativ, duhet të pranojmë mangësitë tona dhe këtë nuk e mohojmë, por ambiente të tilla hasim edhe te “komshitë” tanë, ndaj ne që merremi me gazetari e kishim të vështirë t`u thyenim zemrën të tjerëve për të paraqitur realitetin e për t`u ballafaquar me probleme të së njëjtës natyrë. Për ne është laike të mendohet se Kroacia, Shqipëria e Turqia kanë ambiente më të përshtatshme se Ulqini, edhe pse disa nga këto kanë lidhje historike me ne dhe në asnjë rast nuk duhet anashkaluar qyteti ynë pavarësisht çmimeve, pastërtisë e akomodimit siç duan të arsyetohen disa artikullshkrues të mediave shqiptare siç ndodhi në gazetën “Bota sot” e “Zemra Shqiptare”, apo në televizionet shqiptare private e gjetiu.

U fol e u shkrua shumë në media të shkruara dhe ata elektronike se gjoja Ulqini e ulqinakët për këtë sezon turistike nuk qenë mikpritës të mirë, gjë që nuk përkon me realitetin. U fol me të drejtë për çmimet, por nuk u fol e nuk u shkrua për kushtet e akomodimit, sjelljet e qiradhënësve, kushtet e banimit, gjë që bën të dyshojmë se mos e gjithë kjo ka pasur një prapavijë tjetër karshi këtij qyteti e banorëve ulqinakë. Po le t`i lëmë këto krahasime të cilat, po t`i vazhdojmë, flasin keq për atë që po ndodhë sot në një nga fushat më delikate të ekonomisë turistike në njërën anë dhe imazhin e krijuar nga disa gazetarë për të lobuar kundër këtij qyteti me traditë turistike e kulturore. Nëse të njëjtit kanë hasur në pengesa (mund të jenë të arsyeshme) gjë që ne i pranojmë gabimet tona, por kjo nuk i jep askujt të drejtën për një prezantim të tillë. Çdokund e në çdo vend ka favore, por ka edhe mangësi, për këtë jemi koshient dhe askush nuk është deklaruar se çdo gjë lidhur me turizmin rrjedh “okej”. Ajo që duhet ditur pushuesit është se Ulqini mbart vlera të caktuara, ndryshe nga qytetet tjera bregdetare shqiptare, si restorante cilësore me çmime ekonomike, jetën kulturore të begatshme dhe nëse ka pasur ndonjë keqpërdorim lidhur me çmime kjo nuk guxon të përgjithësohet, andaj ata duhet ta kuptojnë se kush kërkon komoditet të lartë gjen edhe çmime të larta.

Problemi nuk qëndron vetëm këtu, ai është edhe më i madh kur kihet parasysh e dhëna se ne duhet të pranojmë se nuk ishim syçelë për mbarëvajtje të sezonit turisik (këtë do ta analizojnë ) dhe do të japin shifra ata që merren direkt me këtë veprimtari të vetme të Ulqinit, por pse i gjithë ky mllef ndaj qytetit tonë, pse ata që duhet të përgjigjen për këtë heshtin dhe nuk gjejnë forcë morale për t`ju kundërvënë atyre që lobuan kunder Ulqinit. Pra, problemi është që të ballafaqohemi me të vërtetën e ajo është se kemi qenë të lajthitur nga turisti kosovar duke menduar se gjithmonë do të na zgjasin dorën nga ku kësaj radhe nuk ndodhi kështu pavarësisht se dikush don të arsyetohet se ne na duhet turizëm elitar e jo masiv. Për turizmin elitar akoma nuk jemi të përgatitur, duhet kohë, mund e investime kolosale dhe kjo vështirë të arrihet kur e gjithë bota po përjeton krizën ekonomike.

Duhet ditur se të vetmit “besnik që vizitojnë plazhet e Ulqinit janë nga shtresat e mesme e të ulta. Tani më për çdokënd është e qartë se Ulqini është i “bekuar nga perëndia” për potencialet e veta natyrore që akoma janë të pashfrytëzuara sa duhet dhe ajo që të bën përshtypje është se për të patur një turizëm cilësor kërkohet zgjidhje, ndaj mysafirët që kalojnë pushimet këtu paguajnë mirë me kusht që të kënaqen. Në vend që ta shijojnë këtë ata, siç shkruajnë mediat, marrin papastërtinë, zhurmën, cilësinë e shërbimit e të tjera. Duke i përmendur këto e që mendojmë se i kemi eliminuar, atëherë nuk duhet të habitemi pse ky imazh kaq negativ duke humbur kështu edhe ata të fituarit si tregun vendas dhe atë kosovar. Megjithatë, Ulqini ka vend për të gjithë, si për nga shtresat shoqërore ashtu edhe për nga struktura nacionale, prandaj ai ka kontribuar dhe këtë do ta vazhdojnë ta bëjnë për interesat e përgjithshme kombëtare. Duket se ka ardhur koha të hapim sytë dhe të njohim se në fakt pengesa kryesore është mungesa e vizionit territorial dhe mungesa e politikave nxitëse të sistemeve në këtë sektor. Turisti i sotëm e jo ai “patriotik” me të cilin jemi mësuar keq kërkon argëtim totalisht të plotësuar. Ndoshta këtë duhet bërë nëpërmjet një rrjeti të konsoliduar profesionalizmi për akomodimin dhe mikpritjen e mysafirëve e jo përmes disa agjencive turistike që ndjekin turistët për t`i bindur ata se ku duhet të vendosen. Pra, gjithçka ka ndryshuar nga skema e viteve të kaluara, kjo duhet të jetë e qartë për ata që mendojnë të kalojnë pushimet në bregdet.
Shaban Peraj
Koha Javore

Shasi i lashtë monument i kulturës shpirtërore*

E nderuara Asamble,
Kur bëhet fjalë për Shasin e lashtë, mund të konstatohet me të drejtë dhe në mënyrë rea-le se monumentet e kulturës materiale mu-nd edhe të zhduken. Ato dhëmbi i kohës mund t’i shkatërrojë. Të njëjtën gjë mund ta bëjë edhe dora keqdashëse e njeriut.
Jemi të vetëdijshëm se vet kultura materiale pa kulturën e zemrës, që mjerisht në kohën tonë është shumë deficitare, nuk mjafton përderisa njeriu është zoon politikon (Qenie shoqërore). Aq me tepër, njeriu nuk është vetëm zoon politikon, por është edhe ens religiosus (qenie fetare-shpirtërore).
Në fundin e fundit të shpirtit të tij është vendosur dëshira e pashuar për të mirën, për të bukuren, për pa-qen, për lumturinë. E gjithë kjo flet se zemra e njeriut është tempu-lli i të gjitha vlerave të imagjinueshme.
Për të gjitha këto vlera për të cilat fola deri më tani, gjejmë dëshminë në këtë lokalitet - Shas: “Na ishte njëhe-rë në Shas, një Ipesh-kvi e themeluar në vitin 1067 me bullën e dekretuar të Papës Aleksandrit II, me ipeshkvin e parë që quhej Pietro Bono, për të cilin thuhet se ka ndërtuar Kishën e Shën Gjon Pagëzuesit në vitin 1030, pas të cilit pasojnë Bazili… deri me 1530.”

Çka ka ndodhur me vonë në këtë vendbanim dhe me Kishat na tregon Relacioni i vitit 1610 i Arqipeshkvit të Tivarit, Marin Bici, i cili referoi: “Shasi dikur qytet shumë i madh, dhe i fortifikuar më së miri, sikurse edhe sot e tregojnë rrë-nimet e tija. Thuhet edhe se aty pati deri në 365 kishë, dmth. aq sa janë ditët e vitit. Tashti është shndërrue e ba fshat, ashtu si ndodh zakonisht me pushtimet e turqve që çdogja shkretojnë e rrënojnë. Kishte dikur ipeshkëv, që ishte një nga sufraganët e Metropolisë së Tivarit. Gjendet i vendosur mbi një kodër përsipri një li-qeni të kandë-shëm, të gjanë e të mbushun me peshq të ndrys-hëm, me të cilët sidomos mbahen (rrojnë) ata banorë [...].
Është rreth 20 milë larg prej Tivarit. Përballë, n’anë të detit, i qëndron qyteti i Ulqinit, që në luftën e kalueme ra në pushtimin e turqve bashkë me Tivarin, që ishin të republikës së Venedikut. Mund të ketë nja 80 shtëpi pothuaj të gjitha të banueme prej të krishtenësh latinë e ma pak turq. Ka kishën e shën Gjon Pagëzuesit, shumë të madhe, përveç shumë të tjerave që janë të zbulueme. Ajo [kishë] është shumë keq për çdogja. Mbi altar nuk ka asnjë pala (pala është një mbulojë e kelqit), ka vetëm një kryq druni dhe në murë, nën tribunë [balkon] disa fytyra shenjtorësh, pa batister e pa sakrar (vende të posaçme në kishë për shërbime të ndryshme fetare), sikurse janë gati të gjitha kishat tjera të Arbërisë […].
Është aty famullitar resident [i qëndrueshëm] d. Lorenzo Mezilli që disa javë ma parë e vendosa unë aty. Banorët nuk flasin gjuhë tjetër veç shqipes dhe turqishtes…”. (Marin Bizzi, Relacioni i vitit 1610, fq 73).
Sidoqoftë këto treva kanë pasur në të kaluarën shumë ndryshime si në aspektin kombëtar, ashtu edhe të atij fetar, gjë që nuk mohohet as nga gjeneratat e reja, që sot jetojnë në këto vise.
Pra, vlerat shpirtërore si kategori me dimensione eskatologjike kanë qenë realitet i këtij vendi dhe njerëzve që kanë jetuar në të.
Të vetëdijshëm për begatitë e së kaluarës të këtij vendi që quhet Shasi, ne mundohemi t’ia rikthejmë vlerat historike, arkeologjike, kulturore e shpirtërore, si njerëz që i gëzojmë dhe i posedojmë këto treva pa marrë parasysh përkatësinë fetare, sepse që të dyja religjionet që u përkasim si popull i kësaj treve e kanë si bazë dhe fundament të përbashkët monoteizmin.
Përgëzoj dhe uroj organizatorët e këtij manifestimi me dëshirë që një gjë e tillë të bëhet traditë me vlerë.
Msgr. Zef Gashi, arqipeshkëv i Tivarit

Faleminderit për vëmendje.
Tivar, 17.05.2008

*Fjala e Msgr. Zef Gashit, arqipeshkëv i Tivarit, në sesionin shkencor “Shasi i lashtë, monument i kulturës”, Ulqin, 16-17 maj 2008.
Burimi / Revista Buzuku