{"id":40379,"date":"2010-12-01T10:54:51","date_gmt":"2010-12-01T09:54:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.visit-ulcinj.com\/blog\/?p=40379"},"modified":"2012-12-15T10:22:17","modified_gmt":"2012-12-15T09:22:17","slug":"qyteti-i-lashte-ilir-qe-u-fsheh-nga-sllavet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.visit-ulcinj.com\/blog\/2010\/12\/01\/qyteti-i-lashte-ilir-qe-u-fsheh-nga-sllavet\/","title":{"rendered":"Shasi: Qyteti i lasht\u00eb ilir q\u00eb u fsheh nga sllav\u00ebt – Video"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Qyteti Ilir i 365 kishave qe u fsheh nga sllavet<\/strong><\/p>\n

Web faqja ku mund te shikoni \/ shkarkoni kete material \u00ebsht\u00eb:<\/p>\n

http:\/\/www.docstoc.com\/docs\/62126641\/Qyteti-Ilir-i-365-kishave-qe-u-fsheh-nga-sllavet-_-komplet-_<\/strong><\/a><\/p>\n

N\u00eb pjes\u00ebn verilindore t\u00eb Ulqinit n\u00eb nj\u00eb l\u00ebndin\u00eb mbi Liqenin e Shasit ndodhet qyteti mesjetar i Shasit. Tani \u00ebsht\u00eb g\u00ebrmadh\u00eb e pabanuar me njer\u00ebz. Si i till\u00eb konsiderohet nd\u00ebr qytetet m\u00eb atraktive \u201ct\u00eb vdekura\u201d n\u00eb bregdetin Adriatik. Sipas pozit\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj k\u00ebshtjelle e cila ishte n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb Liqenit t\u00eb Shasit n\u00eb fush\u00ebn pjellore dhe n\u00eb rrug\u00ebn romake Olcinium- Sckod\u00ebr, me sa duket ka qen\u00eb v\u00ebrtetuar sikur g\u00ebrmadh\u00eb q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e ilir\u00ebve. Jo larg qytetit, n\u00eb fshatin Shas \u00ebsht\u00eb gjetur amfora antike ovoide e cila ka sh\u00ebrbyer p\u00ebr varrosje, e pak m\u00eb larg n\u00eb lokalitetin Gjeret, tek Liqeni i Zogajve edhe gjurm\u00ebt e vendbanimit primitiv t\u00eb ilir\u00ebve, \u00e7ka d\u00ebshmon se kjo trev\u00eb ka qen\u00eb e banuar q\u00eb n\u00eb periudhat e hershme historike. Shasi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb dokumente t\u00eb shkruara p\u00ebrmendet n\u00eb shek. IX si qytet ipeshkvnor ( Svacia Civitas) Rrreth vitit 1183 e pushtoi Stefan Nemanja dhe bashk\u00eb me qytetet tjera ia bashkangjiti Rashk\u00ebs. Mongol\u00ebt e shkat\u00ebrruan t\u00ebr\u00ebsisht m\u00eb 1242, nd\u00ebrsa e rind\u00ebrtoi mbret\u00ebresha Helena Anzhuine. Plot\u00ebsisht u shkretua kur e zaptuan turqit m\u00eb 1571. Sipas Marin Biccit \u2013 1610 , Shasi ka pasur 365 kish\u00eb, q\u00eb p\u00ebrkon me numrin e dit\u00ebve t\u00eb nj\u00eb motmoti, por sot n\u00eb k\u00ebto rr\u00ebnoja mund t\u00eb dallohen vet\u00ebm tet\u00eb kish\u00eb nga t\u00eb cilat dy jan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhaja: katedralja e Kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Gjonit, e nd\u00ebrtuar me stil gotik dhe Kisha e fran\u00e7eskan\u00ebve t\u00eb Sh\u00ebn M\u00ebris\u00eb, t\u00eb lashta rreth 1300 vjet. T\u00eb gjitha kishat n\u00eb Shas kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb zbukuruara me dekorime arkitektonike dhe freska, e n\u00eb disa edhe tani dallohen gjurm\u00ebt e ngjyrave n\u00eb mure. Pjes\u00ebt e mbetura t\u00eb fortes\u00ebs gjenden n\u00eb shkrepa mbi Liqenin e Shasit, kurse paralagjja n\u00eb vazhdim kah per\u00ebndimi. Hyrjen n\u00eb qytet me sip\u00ebrfaqe prej 15 hektar\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundsh\u00ebm dy porta. Hulumtimet e para arkeologjike t\u00eb qytetit t\u00eb Shasit jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb tetor e n\u00ebntor t\u00eb vitit 1985. Me k\u00ebt\u00eb rast u gjet\u00ebn rreth pes\u00ebdhjet\u00eb monedha metalike, nga t\u00eb cilat nj\u00eb e arit, tri t\u00eb argjendta, kurse t\u00eb tjerat jan\u00eb t\u00eb bronzta. Tri parat\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetra jan\u00eb nga periudha bizantine nga fundi i shek. XII deri n\u00eb mesin e shek. XIII.<\/p>\n

Nga koha e qeveris\u00eb s\u00eb Nemanj\u00ebs jan\u00eb dy copa parash \u2013 bizantin e serb; monedhat e shumta nga qytetet fqinje i takojn\u00eb \u00e7erekut t\u00eb fundit t\u00eb shek. XIV, nd\u00ebrsa nga tri monedha metalike jan\u00eb t\u00eb Tivarit, t\u00eb Kotorrit dhe t\u00eb qytetit t\u00eb panjohur. Zbulimet m\u00eb t\u00eb vjetra nga qyteti i Shasit i takojn\u00eb periudh\u00ebs parahistorike. Periudha antike nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00eb Shas. Disa cop\u00ebzime helenike t\u00eb qeramik\u00ebs q\u00eb jan\u00eb gjetur n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb Shasit tregojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb e mundshme q\u00eb n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tij t\u00eb gjendet nj\u00eb shtres\u00eb helenike. Qyteti mesjetar u formua n\u00eb koh\u00ebn e hershme t\u00eb periudh\u00ebs bizantine, kurse zgjati n\u00eb kontinuitet deri me paraqitjen e turqve, respektivisht p\u00ebraf\u00ebrsisht deri me pushtimin e Shkodr\u00ebs ose edhe m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n

Mjaft t\u00eb pasur jan\u00eb zbulimet e vorb\u00ebisve, edhe pse nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara t\u00eb gjitha epokat. M\u00eb s\u00eb shumti jan\u00eb gjetur en\u00eb sht\u00ebpiake. Cop\u00ebzat e shekullit VI jan\u00eb t\u00eb pakta , por me siguri besohet se ato i takojn\u00eb rrafshit ilir nga koha e Marvikis\u00eb dhe Iraklis\u00eb. Vorb\u00ebsia sllave \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb t\u00eb gjitha shtresat nga shek. VII deri n\u00eb shek. XI. Gati e gjith\u00eb vorb\u00ebsia sht\u00ebpiake e shekullit t\u00eb hersh\u00ebm mesjetar i takon rrafshit kulturor serb, por kah fundi i jet\u00ebs s\u00eb Shasit v\u00ebrehet prezenca e en\u00ebve t\u00eb importuara, me siguri me origjin\u00eb venedikase. Zbulimet e stolive nuk jan\u00eb t\u00eb pranishme vet\u00ebm si separate n\u00eb varreza, por edhe n\u00eb shtresa. N\u00eb stoli bizantine b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb qaforet me margaritar xhami, vatht\u00eb e thjesht\u00eb, unazat , tri pulla korale e disa katram\u00ebza. Gjat\u00eb g\u00ebrmimit jan\u00eb gjetur edhe shum\u00eb sende tjera nga hekuri, midis t\u00eb cil\u00ebve pjes\u00eb nga pajime sht\u00ebpiake: (veriga, pyka, \u00e7ivi, brava e t\u00eb ngjashme) pastaj pjes\u00eb t\u00eb arm N\u00eb vitin 1985 Akademia e Shkencave t\u00eb Serbis\u00eb me nguti nderpreu hulumtimet, kur v\u00ebrejten se kan t\u00ebb\u00ebjn\u00eb me nji qytet t\u00eb lasht\u00eb shqiptar\u00eb.Sipas prof. Aleksander Qilikov n\u00eb muzeun etnografik t\u00eb Ulqinit ruhen 100objekte nga qyteti i Shasit.<\/p>\n

P\u00ebrveq Shasit n\u00eb periudhen veneciane rreth Liqenit t\u00eb Shkodres ishin edhe qytet : Trishti, Danja dhe Sarda.<\/p>\n

Permbledhje nga: Marjan DODAJ
\n