![\"haxhi-shabani\"](\"http:\/\/www.visit-ulcinj.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2009\/01\/haxhi-shabani.jpg\" "\\"haxhi-shabani\\"")
<\/a>Nj\u00eb dhom\u00eb p\u00ebr libra<\/span><\/strong>\n\u00c7\u00ebshtja e q\u00ebndrimit ndaj librit padyshim \u00ebsht\u00eb komplekse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare. Krahas faktit se ata q\u00eb prodhojn\u00eb librat jan\u00eb shtres\u00eb e rrezikuar nga aspekti ekonomik (jan\u00eb t\u00eb rall\u00eb, tep\u00ebr t\u00eb rall\u00eb ata shkrimtar\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jetojn\u00eb duke shkruar libra), shtetet shqiptare kan\u00eb taksat m\u00eb larta p\u00ebr librin. Krahas k\u00ebsaj n\u00eb Maqedoni, Malin e Zi e diaspor\u00eb libri n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00eb t\u00eb nism\u00ebs private dhe me ndonj\u00eb ndihm\u00eb simbolike nga ana e shtetit. T\u00eb gjitha k\u00ebto ndodhin n\u00eb koh\u00ebn kur edhe numri i lexuesve ka r\u00ebn\u00eb, si rezultat i mediave alternative q\u00eb tashm\u00eb kan\u00eb konsumator\u00eb t\u00eb shumt\u00eb.<\/span><\/p>\n
1. Libri me faqe mangut<\/strong><\/p>\n Historia e librit te shqiptar\u00ebt njeh edhe situata rezignimi n\u00eb t\u00eb cilat vet\u00eb protagonist\u00ebt q\u00eb e krijonin k\u00ebt\u00eb histori p\u00ebrmes shkrimit t\u00eb librit, kan\u00eb djegur librat e tyre n\u00eb shenj\u00eb revolte vetiake, apo kolektive. Nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb arb\u00ebreshe, Zef Serembe djeg disa nga dor\u00ebshkrimet e tij sepse dhimbja duket p\u00ebr disa \u00e7aste e kishte mundur. Kjo histori e librit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, \u00ebsht\u00eb e njohur se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkruar me ndjekjen e tij nga t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb nga periudhat e lashta e deri n\u00eb koh\u00ebt e vona, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn dukuri nuk \u00ebsht\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb folur dhe nuk \u00ebsht\u00eb shkruar. 2. Sa libra (nuk) lexojm\u00eb<\/strong><\/p>\n Jo gjithnj\u00eb p\u00ebr t\u00eb shpjeguar nj\u00eb dukuri duhet nisur nga thelbi i saj. Nganj\u00ebher\u00eb edhe shembujt jan\u00eb shum\u00eb ilustrues p\u00ebr t\u00eb sqaruar dukurin\u00eb, shprehen metodist\u00ebt. N\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij muaji nj\u00eb grup i shqiptar\u00ebve, rreth 10 sish nga Ulqini t\u00eb gjith\u00eb me universitet kishin shkuar p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb nj\u00eb drek\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku kishin kaluar n\u00ebp\u00ebr sheshin kryesor, ku ka disa librari t\u00eb pasura me libra shqip, por vet\u00ebm dy nga ta kishin hyr\u00eb n\u00eb librari p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb ndonj\u00eb lib\u00ebr. Kurse nj\u00ebri nga ata, kishte th\u00ebn\u00eb “mjaft kena lexu libra”. K\u00ebsaj i thon\u00eb shiko e mos beso. E v\u00ebrteta, ndon\u00ebse dh\u00ebmb dhe \u00ebsht\u00eb e hidhur, megjithat\u00eb mbetet e v\u00ebrtet\u00eb. Kjo ndodh n\u00eb koh\u00ebn kur n\u00eb Ulqin, si qend\u00ebr e shqiptar\u00ebve n\u00eb Malin e Zi, nuk ka asnj\u00eb librari me libra shqip, apo th\u00ebn\u00eb m\u00eb sakt\u00eb ka ndonj\u00eb qoshk, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt titujt shqip\u00eb mund t`i num\u00ebrosh me gishtat e dor\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb sqaruar problemin kjo nuk ndodh sepse hapjen e librarive me libra shqip\u00eb e ndalon dikush. Kjo tashm\u00eb i takon s\u00eb kaluar\u00ebs. Kur p\u00ebrmend k\u00ebt\u00eb realitet t\u00eb librit shqip n\u00eb nj\u00eb nga qytetet e lashta shqiptare, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Ulqini, m\u00eb kujtohen p\u00ebrurimi i dy sht\u00ebpive botuese nga Prishtina n\u00eb Ulqin: Dukagjini dhe Buzuku, dikund kah vitet 1995, 1996. P\u00ebrurimi i tyre u b\u00eb, n\u00eb bashkorganizim me shoqat\u00ebn e Art Klubit nga Ulqini, pasi librat kishin kaluar kufijt\u00eb dhe postblloqet e hekurta t\u00eb policis\u00eb. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb nj\u00ebri nga botuesit m\u00eb pohoi se librin duhet pasur n\u00eb treg si t\u00eb gjith\u00eb artikujt e tjer\u00eb, vazhdimisht pastaj duhet par\u00eb sesa konsumohet. 3. (Mos) rikthimi i librit <\/strong><\/p>\n Nj\u00eb librofile, ka p\u00ebr fat edhe t\u00eb k\u00ebtilla n\u00eb Ulqin, m\u00eb tha nj\u00eb dit\u00eb se \u00ebnd\u00ebrron q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb ket\u00eb edhe nj\u00eb dhom\u00eb gjumi q\u00eb gjithkund t\u00eb ket\u00eb libra n\u00ebp\u00ebr vitrina si dhe shtratin p\u00ebr t\u00eb fjetur dikund midis librave. K\u00ebrkes\u00eb e \u00e7uditshme dhe e rrall\u00eb gjithsesi, por fisnike dhe me kultur\u00eb patjet\u00ebr. M`u kujtua rasti i rrall\u00eb i poetit t\u00eb madh francez Stevan Malarme, i cili nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb Paris e shnd\u00ebrroi n\u00eb nj\u00eb bibliotek\u00eb, apo si\u00e7 e quante ai sallon, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebr \u00e7do t\u00eb mart\u00eb n\u00eb mbr\u00ebmje mblidheshin poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj simbolist\u00eb francez\u00eb p\u00ebr t\u00eb diskutuar p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb. Kjo sigurisht ka ndodhur n\u00eb Franc\u00eb e cila dei m\u00eb tash ka dh\u00ebn\u00eb 13 nobelist\u00eb p\u00ebr let\u00ebrsi. Po, a ka ndonj\u00eb rast t\u00eb k\u00ebtill\u00eb te shqiptar\u00ebt?. Po t\u00eb marrim dhe t\u00eb num\u00ebrojm\u00eb n\u00eb \u00e7do qytet shqiptar, qoft\u00eb i madh apo i vog\u00ebl, qend\u00ebr apo periferi sesa ka restorante e kafiteri n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb dhe sa ka biblioteka e librari n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, shp\u00ebrputhja sa i p\u00ebrket sasis\u00eb \u00ebsht\u00eb e jasht\u00ebzanonshme. Ose po t\u00eb marrim t\u00eb b\u00ebjm\u00eb llogari sesa nj\u00eb njeri apo familje shpenzon p\u00ebr kafe e pije t\u00eb panum\u00ebrta n\u00eb krahasim me at\u00eb sesa harxhon p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb libra, edhe k\u00ebtu shifrat jan\u00eb t\u00eb pakrahasueshme. <\/p>\n <\/p>\n 1. Libri me faqe mangut<\/p>\n Historia e librit te shqiptar\u00ebt njeh edhe situata rezignimi n\u00eb t\u00eb cilat vet\u00eb protagonist\u00ebt q\u00eb e krijonin k\u00ebt\u00eb histori p\u00ebrmes shkrimit t\u00eb librit, kan\u00eb djegur librat e tyre n\u00eb shenj\u00eb revolte vetiake, apo kolektive. Nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb arb\u00ebreshe, Zef Serembe djeg disa nga dor\u00ebshkrimet e tij sepse dhimbja duket p\u00ebr disa \u00e7aste e kishte mundur. Kjo histori e librit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, \u00ebsht\u00eb e njohur se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkruar me ndjekjen e tij nga t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb nga periudhat e lashta e deri n\u00eb koh\u00ebt e vona, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn dukuri nuk \u00ebsht\u00eb se nuk \u00ebsht\u00eb folur dhe nuk \u00ebsht\u00eb shkruar. 2. Sa libra (nuk) lexojm\u00eb<\/p>\n Jo gjithnj\u00eb p\u00ebr t\u00eb shpjeguar nj\u00eb dukuri duhet nisur nga thelbi i saj. Nganj\u00ebher\u00eb edhe shembujt jan\u00eb shum\u00eb ilustrues p\u00ebr t\u00eb sqaruar dukurin\u00eb, shprehen metodist\u00ebt. N\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij muaji nj\u00eb grup i shqiptar\u00ebve, rreth 10 sish nga Ulqini t\u00eb gjith\u00eb me universitet kishin shkuar p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb nj\u00eb drek\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb. T\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku kishin kaluar n\u00ebp\u00ebr sheshin kryesor, ku ka disa librari t\u00eb pasura me libra shqip, por vet\u00ebm dy nga ta kishin hyr\u00eb n\u00eb librari p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb ndonj\u00eb lib\u00ebr. Kurse nj\u00ebri nga ata, kishte th\u00ebn\u00eb “mjaft kena lexu libra”. K\u00ebsaj i thon\u00eb shiko e mos beso. E v\u00ebrteta, ndon\u00ebse dh\u00ebmb dhe \u00ebsht\u00eb e hidhur, megjithat\u00eb mbetet e v\u00ebrtet\u00eb. Kjo ndodh n\u00eb koh\u00ebn kur n\u00eb Ulqin, si qend\u00ebr e shqiptar\u00ebve n\u00eb Malin e Zi, nuk ka asnj\u00eb librari me libra shqip, apo th\u00ebn\u00eb m\u00eb sakt\u00eb ka ndonj\u00eb qoshk, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebt titujt shqip\u00eb mund t`i num\u00ebrosh me gishtat e dor\u00ebs. P\u00ebr t\u00eb sqaruar problemin kjo nuk ndodh sepse hapjen e librarive me libra shqip\u00eb e ndalon dikush. Kjo tashm\u00eb i takon s\u00eb kaluar\u00ebs. Kur p\u00ebrmend k\u00ebt\u00eb realitet t\u00eb librit shqip n\u00eb nj\u00eb nga qytetet e lashta shqiptare, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Ulqini, m\u00eb kujtohen p\u00ebrurimi i dy sht\u00ebpive botuese nga Prishtina n\u00eb Ulqin: Dukagjini dhe Buzuku, dikund kah vitet 1995, 1996. P\u00ebrurimi i tyre u b\u00eb, n\u00eb bashkorganizim me shoqat\u00ebn e Art Klubit nga Ulqini, pasi librat kishin kaluar kufijt\u00eb dhe postblloqet e hekurta t\u00eb policis\u00eb. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb nj\u00ebri nga botuesit m\u00eb pohoi se librin duhet pasur n\u00eb treg si t\u00eb gjith\u00eb artikujt e tjer\u00eb, vazhdimisht pastaj duhet par\u00eb sesa konsumohet. 3. (Mos) rikthimi i librit<\/p>\n Nj\u00eb librofile, ka p\u00ebr fat edhe t\u00eb k\u00ebtilla n\u00eb Ulqin, m\u00eb tha nj\u00eb dit\u00eb se \u00ebnd\u00ebrron q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb ket\u00eb edhe nj\u00eb dhom\u00eb gjumi q\u00eb gjithkund t\u00eb ket\u00eb libra n\u00ebp\u00ebr vitrina si dhe shtratin p\u00ebr t\u00eb fjetur dikund midis librave. K\u00ebrkes\u00eb e \u00e7uditshme dhe e rrall\u00eb gjithsesi, por fisnike dhe me kultur\u00eb patjet\u00ebr. M`u kujtua rasti i rrall\u00eb i poetit t\u00eb madh francez Stevan Malarme, i cili nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb Paris e shnd\u00ebrroi n\u00eb nj\u00eb bibliotek\u00eb, apo si\u00e7 e quante ai sallon, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebr \u00e7do t\u00eb mart\u00eb n\u00eb mbr\u00ebmje mblidheshin poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj simbolist\u00eb francez\u00eb p\u00ebr t\u00eb diskutuar p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb. Kjo sigurisht ka ndodhur n\u00eb Franc\u00eb e cila dei m\u00eb tash ka dh\u00ebn\u00eb 13 nobelist\u00eb p\u00ebr let\u00ebrsi. Po, a ka ndonj\u00eb rast t\u00eb k\u00ebtill\u00eb te shqiptar\u00ebt?. Po t\u00eb marrim dhe t\u00eb num\u00ebrojm\u00eb n\u00eb \u00e7do qytet shqiptar, qoft\u00eb i madh apo i vog\u00ebl, qend\u00ebr apo periferi sesa ka restorante e kafiteri n\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb dhe sa ka biblioteka e librari n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, shp\u00ebrputhja sa i p\u00ebrket sasis\u00eb \u00ebsht\u00eb e jasht\u00ebzanonshme. Ose po t\u00eb marrim t\u00eb b\u00ebjm\u00eb llogari sesa nj\u00eb njeri apo familje shpenzon p\u00ebr kafe e pije t\u00eb panum\u00ebrta n\u00eb krahasim me at\u00eb sesa harxhon p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb libra, edhe k\u00ebtu shifrat jan\u00eb t\u00eb pakrahasueshme. Nj\u00eb dhom\u00eb p\u00ebr libra \u00c7\u00ebshtja e q\u00ebndrimit ndaj librit padyshim \u00ebsht\u00eb komplekse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare. Krahas faktit se ata q\u00eb prodhojn\u00eb librat jan\u00eb shtres\u00eb e rrezikuar nga aspekti ekonomik (jan\u00eb t\u00eb rall\u00eb, tep\u00ebr t\u00eb rall\u00eb ata shkrimtar\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jetojn\u00eb duke shkruar libra), shtetet shqiptare kan\u00eb taksat m\u00eb larta p\u00ebr librin. Krahas k\u00ebsaj n\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true},"categories":[4],"tags":[5681,5683,211,95,5680,5682,200,18],"jetpack_publicize_connections":[],"yoast_head":"\n
\nK\u00ebsaj here b\u00ebhet nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb folur, shkruar, p\u00ebrshkruar, e argumentuar faktin se pse libri shqip trajtohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padenj\u00eb nga vet\u00eb shqiptar\u00ebt, th\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb kulturuar. Kjo histori duke se i ka rr\u00ebnj\u00ebt q\u00eb n\u00eb foshnj\u00ebrin\u00eb e librit shqip. Ajo fillon q\u00eb me autorin dhe librin e par\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe: Gjon Buzukun dhe “Mesharin”, 1555. Ky lib\u00ebr vjen nga Mesjet\u00eb pa faqet e para dhe si rezulat buzukolog\u00ebt q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pak\u00ebt, rropat\u00ebn p\u00ebr(?\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb se nga ishte Buzuku dhe ku e kishte botuar librin e tij, librin e par\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe.
\nPra q\u00eb nga fillimi i fillimit t\u00eb historis\u00eb s\u00eb librit shqip na vjen libri i par\u00eb me disa faqe mangut. M\u00eb pastaj ai humbet p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb realtivisht t\u00eb gjat\u00eb, p\u00ebr t`u rigjetur p\u00ebrs\u00ebri, a thua vet\u00ebm p\u00ebr fajin e t\u00eb tjer\u00ebve, apo edhe p\u00ebr fajin ton\u00eb, pra t\u00eb shqiptar\u00ebve? Kurse po t\u00eb shtrohet pyetja se sa \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb lista e librave t\u00eb humbur n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, apo t\u00eb shkruar n\u00eb ndonj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr, por t\u00eb shkruara p\u00ebr shqiptar\u00ebt ose e atyre librave q\u00eb ekzistojn\u00eb dikund n\u00ebp\u00ebr biblioteka e arkiva, lista e tyre \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb sa mund t\u00eb lodh\u00eb edhe kompjuter\u00ebt e koh\u00ebs moderne, duke shkruar vet\u00ebm titujt dhe autor\u00ebt e tyre. Paralelisht mund t\u00eb shtrohet edhe nj\u00eb pyetje tjet\u00ebr s\u00eb cil\u00ebs deri m\u00eb tash nuk i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjigje e plot\u00eb. Cila \u00ebsht\u00eb pesha e let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb shkruar, n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj fjale jo vet\u00ebm e asaj artistike shkruar nga shqiptar\u00ebt, apo me origjin\u00eb t\u00eb k\u00ebtill\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaj? P\u00ebrgjigja n\u00eb k\u00ebt\u00eb pyetje \u00ebsht\u00eb se ne si shqiptar\u00eb ende nuk e njohim as af\u00ebrsisht p\u00ebrmbajtjen e librit q\u00eb kan\u00eb shkruar shqiptar\u00ebt n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja, sepse at\u00eb ende s`e kemi botuar n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.
\nPas k\u00ebtij pohimi mund t\u00eb vijn\u00eb pyetjet: sa lexojn\u00eb shqiptar\u00ebt, sa shp\u00ebrndahet libri shqip, cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi i shteteteve (jo) shqiptare ndaj tij… P\u00ebrpjekjet p\u00ebr t`u p\u00ebrgjigjur n\u00eb k\u00ebto pyetje jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme besoj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar pozit\u00ebn e librit shqip aktualisht.<\/p>\n
\nQysh nga ajo koh\u00eb deri m\u00eb sot nuk \u00ebsht\u00eb se nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb kurrfar\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur librin shqip te shqiptar\u00ebt n\u00eb Malin e Zi. Tashm\u00eb, Panairi i librit n\u00eb Ulqin, ka krijuar nj\u00eb lloj tradite, por ende jemi larg krijimit t\u00eb situatave normale q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb shqiptari i k\u00ebtyre an\u00ebve me librin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.
\nNj\u00eb histori tjet\u00ebr e jetuar, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me at\u00eb se si shqiptar\u00ebt e trajtojn\u00eb librin. Nj\u00eb miku im, shkrimtar i cili po kalonte pushimet e ver\u00ebs n\u00eb Ulqin, nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb plazh ku kishte dal\u00eb me gruan dhe f\u00ebmijt\u00eb e tij, k\u00ebtyre t\u00eb fundit u kishte premtuar se do t`i shp\u00ebrblente me nga 50 euro p\u00ebr aq sa ata arrijn\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb shqiptar\u00eb duke lexuar libra n\u00eb plazh. Dhe f\u00ebmijt\u00eb t\u00eb nxitur nga shp\u00ebrblimi i mundsh\u00ebm q\u00eb mund t\u00eb merrnin, me plot\u00eb vullnet ishin nisur t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr Plazhin e Madh t\u00eb mbushur me shqiptar\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur pik\u00ebrisht ata q\u00eb lexojn\u00eb libra, por… A e dini sesa para kishin fituar, pra sa shqiptar\u00eb kishin gjetur se lexonin libra? Asnj\u00eb. Vet\u00ebm disa q\u00eb lexonin ndonj\u00eb gazet\u00eb, apo revist\u00eb.<\/p>\n
\n\u00c7\u00ebshtja e q\u00ebndrimit ndaj librit padyshim \u00ebsht\u00eb komplekse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare. Krahas faktit se ata q\u00eb prodhojn\u00eb librat jan\u00eb shtres\u00eb e rrezikuar nga aspekti ekonomik (jan\u00eb t\u00eb rall\u00eb, tep\u00ebr t\u00eb rall\u00eb ata shkrimtar\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jetojn\u00eb duke shkruar libra), shtetet shqiptare kan\u00eb taksat m\u00eb larta p\u00ebr librin. Krahas k\u00ebsaj n\u00eb Maqedoni, Malin e Zi e diaspor\u00eb libri n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00eb t\u00eb nism\u00ebs private dhe me ndonj\u00eb ndihm\u00eb simbolike nga ana e shtetit. T\u00eb gjitha k\u00ebto ndodhin n\u00eb koh\u00ebn kur edhe numri i lexuesve ka r\u00ebn\u00eb, si rezultat i mediave alternative q\u00eb tashm\u00eb kan\u00eb konsumator\u00eb t\u00eb shumt\u00eb. N\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri kishte libra t\u00eb cilat botoheshin n\u00eb 10-mij\u00eb dhe m\u00eb tep\u00ebr kopje. Aktualisht sht\u00ebpit\u00eb botuse shqiptare t\u00eb cilat shesin m\u00eb tep\u00ebr se 1-mij\u00eb kopje t\u00eb nj\u00eb libri e konsiderojn\u00eb at\u00eb sukses edhe p\u00ebr faktin se libri shqip nuk shp\u00ebrndahet n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare. N\u00ebse mund t\u00eb thuhet se botimi privat i librit n\u00eb Shqip\u00ebri ka nj\u00eb zhvillim q\u00eb duhet evidentuar, por q\u00eb ka edhe ai problemet e veta, sidomos n\u00eb domodoshm\u00ebrin\u00eb e p\u00ebrshtatjes ndaj k\u00ebrkesave t\u00eb tregut, botimi i librave, sidomos shkencor albanologjik me p\u00ebrkrahje nga shteti duhet t\u00eb b\u00ebhet praktik\u00eb e p\u00ebrditshme n\u00eb Shqip\u00ebri e Kosov\u00eb. Kurse n\u00eb shtetet ku shqiptar\u00ebt jan\u00eb, num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm apo pakic\u00eb, si p.sh. n\u00eb Maqedoni, n\u00eb Malin e Zi e n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs, duhet t\u00eb jet\u00eb po ashtu i p\u00ebrkrahur fuqish\u00ebm nga shtetet p\u00ebrkat\u00ebse.
\nN\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr q\u00ebndrimi ndaj librit shqip, nga aspekti individual i \u00e7do familjeje shqiptare, duhet t\u00eb jet\u00eb sipas shembullit t\u00eb poetit francez Stefan Malarme, nj\u00eb dhom\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb, duhet planifikuar p\u00ebr libra. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt faza e Rilindjes Komb\u00ebtare sa i p\u00ebrket gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs, let\u00ebrsis\u00eb, artit, pra librit p\u00ebr shqiptar\u00ebt ende nuk ka p\u00ebrfunduar. P\u00ebrkundrazi nevojitet nj\u00eb l\u00ebvizje e p\u00ebrmasave edhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha sesa ishte n\u00eb koh\u00ebn e Rilindjes Komb\u00ebtare. Kur t\u00eb gjitha familjet shqiptare t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr libra n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb tyre, at\u00ebher\u00eb sht\u00ebpia shpirt\u00ebrore, kulturore e gjuh\u00ebsore e tyre, me nj\u00eb fjal\u00eb sht\u00ebpia komb\u00ebtare, do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb e pasur sesa sot.
\nMr. Haxhi Shabani
\nKoha Javore<\/strong><\/p>\n
\nK\u00ebsaj here b\u00ebhet nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb folur, shkruar, p\u00ebrshkruar, e argumentuar faktin se pse libri shqip trajtohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padenj\u00eb nga vet\u00eb shqiptar\u00ebt, th\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb m\u00eb t\u00eb kulturuar. Kjo histori duke se i ka rr\u00ebnj\u00ebt q\u00eb n\u00eb foshnj\u00ebrin\u00eb e librit shqip. Ajo fillon q\u00eb me autorin dhe librin e par\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe: Gjon Buzukun dhe “Mesharin”, 1555. Ky lib\u00ebr vjen nga Mesjet\u00eb pa faqet e para dhe si rezulat buzukolog\u00ebt q\u00eb jan\u00eb t\u00eb pak\u00ebt, rropat\u00ebn p\u00ebr(?\u00eb v\u00ebrtetuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb se nga ishte Buzuku dhe ku e kishte botuar librin e tij, librin e par\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe.
\nPra q\u00eb nga fillimi i fillimit t\u00eb historis\u00eb s\u00eb librit shqip na vjen libri i par\u00eb me disa faqe mangut. M\u00eb pastaj ai humbet p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb realtivisht t\u00eb gjat\u00eb, p\u00ebr t`u rigjetur p\u00ebrs\u00ebri, a thua vet\u00ebm p\u00ebr fajin e t\u00eb tjer\u00ebve, apo edhe p\u00ebr fajin ton\u00eb, pra t\u00eb shqiptar\u00ebve? Kurse po t\u00eb shtrohet pyetja se sa \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb lista e librave t\u00eb humbur n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe, apo t\u00eb shkruar n\u00eb ndonj\u00eb gjuh\u00eb tjet\u00ebr, por t\u00eb shkruara p\u00ebr shqiptar\u00ebt ose e atyre librave q\u00eb ekzistojn\u00eb dikund n\u00ebp\u00ebr biblioteka e arkiva, lista e tyre \u00ebsht\u00eb e gjat\u00eb sa mund t\u00eb lodh\u00eb edhe kompjuter\u00ebt e koh\u00ebs moderne, duke shkruar vet\u00ebm titujt dhe autor\u00ebt e tyre. Paralelisht mund t\u00eb shtrohet edhe nj\u00eb pyetje tjet\u00ebr s\u00eb cil\u00ebs deri m\u00eb tash nuk i \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjigje e plot\u00eb. Cila \u00ebsht\u00eb pesha e let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb shkruar, n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj fjale jo vet\u00ebm e asaj artistike shkruar nga shqiptar\u00ebt, apo me origjin\u00eb t\u00eb k\u00ebtill\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaj? P\u00ebrgjigja n\u00eb k\u00ebt\u00eb pyetje \u00ebsht\u00eb se ne si shqiptar\u00eb ende nuk e njohim as af\u00ebrsisht p\u00ebrmbajtjen e librit q\u00eb kan\u00eb shkruar shqiptar\u00ebt n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja, sepse at\u00eb ende s`e kemi botuar n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.
\nPas k\u00ebtij pohimi mund t\u00eb vijn\u00eb pyetjet: sa lexojn\u00eb shqiptar\u00ebt, sa shp\u00ebrndahet libri shqip, cili \u00ebsht\u00eb q\u00ebndrimi i shteteteve (jo) shqiptare ndaj tij… P\u00ebrpjekjet p\u00ebr t`u p\u00ebrgjigjur n\u00eb k\u00ebto pyetje jan\u00eb t\u00eb mjaftueshme besoj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkruar pozit\u00ebn e librit shqip aktualisht.<\/p>\n
\nQysh nga ajo koh\u00eb deri m\u00eb sot nuk \u00ebsht\u00eb se nuk jan\u00eb b\u00ebr\u00eb kurrfar\u00eb p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrhapur librin shqip te shqiptar\u00ebt n\u00eb Malin e Zi. Tashm\u00eb, Panairi i librit n\u00eb Ulqin, ka krijuar nj\u00eb lloj tradite, por ende jemi larg krijimit t\u00eb situatave normale q\u00eb duhet t\u00eb ket\u00eb shqiptari i k\u00ebtyre an\u00ebve me librin n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.
\nNj\u00eb histori tjet\u00ebr e jetuar, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me at\u00eb se si shqiptar\u00ebt e trajtojn\u00eb librin. Nj\u00eb miku im, shkrimtar i cili po kalonte pushimet e ver\u00ebs n\u00eb Ulqin, nj\u00eb dit\u00eb n\u00eb plazh ku kishte dal\u00eb me gruan dhe f\u00ebmijt\u00eb e tij, k\u00ebtyre t\u00eb fundit u kishte premtuar se do t`i shp\u00ebrblente me nga 50 euro p\u00ebr aq sa ata arrijn\u00eb t\u00eb gjejn\u00eb shqiptar\u00eb duke lexuar libra n\u00eb plazh. Dhe f\u00ebmijt\u00eb t\u00eb nxitur nga shp\u00ebrblimi i mundsh\u00ebm q\u00eb mund t\u00eb merrnin, me plot\u00eb vullnet ishin nisur t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr Plazhin e Madh t\u00eb mbushur me shqiptar\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur pik\u00ebrisht ata q\u00eb lexojn\u00eb libra, por… A e dini sesa para kishin fituar, pra sa shqiptar\u00eb kishin gjetur se lexonin libra? Asnj\u00eb. Vet\u00ebm disa q\u00eb lexonin ndonj\u00eb gazet\u00eb, apo revist\u00eb.<\/p>\n
\n\u00c7\u00ebshtja e q\u00ebndrimit ndaj librit padyshim \u00ebsht\u00eb komplekse n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare. Krahas faktit se ata q\u00eb prodhojn\u00eb librat jan\u00eb shtres\u00eb e rrezikuar nga aspekti ekonomik (jan\u00eb t\u00eb rall\u00eb, tep\u00ebr t\u00eb rall\u00eb ata shkrimtar\u00eb q\u00eb mund t\u00eb jetojn\u00eb duke shkruar libra), shtetet shqiptare kan\u00eb taksat m\u00eb larta p\u00ebr librin. Krahas k\u00ebsaj n\u00eb Maqedoni, Malin e Zi e diaspor\u00eb libri n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00eb t\u00eb nism\u00ebs private dhe me ndonj\u00eb ndihm\u00eb simbolike nga ana e shtetit. T\u00eb gjitha k\u00ebto ndodhin n\u00eb koh\u00ebn kur edhe numri i lexuesve ka r\u00ebn\u00eb, si rezultat i mediave alternative q\u00eb tashm\u00eb kan\u00eb konsumator\u00eb t\u00eb shumt\u00eb. N\u00eb koh\u00ebn e diktatur\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri kishte libra t\u00eb cilat botoheshin n\u00eb 10-mij\u00eb dhe m\u00eb tep\u00ebr kopje. Aktualisht sht\u00ebpit\u00eb botuse shqiptare t\u00eb cilat shesin m\u00eb tep\u00ebr se 1-mij\u00eb kopje t\u00eb nj\u00eb libri e konsiderojn\u00eb at\u00eb sukses edhe p\u00ebr faktin se libri shqip nuk shp\u00ebrndahet n\u00eb t\u00ebr\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare. N\u00ebse mund t\u00eb thuhet se botimi privat i librit n\u00eb Shqip\u00ebri ka nj\u00eb zhvillim q\u00eb duhet evidentuar, por q\u00eb ka edhe ai problemet e veta, sidomos n\u00eb domodoshm\u00ebrin\u00eb e p\u00ebrshtatjes ndaj k\u00ebrkesave t\u00eb tregut, botimi i librave, sidomos shkencor albanologjik me p\u00ebrkrahje nga shteti duhet t\u00eb b\u00ebhet praktik\u00eb e p\u00ebrditshme n\u00eb Shqip\u00ebri e Kosov\u00eb. Kurse n\u00eb shtetet ku shqiptar\u00ebt jan\u00eb, num\u00ebr i konsideruesh\u00ebm apo pakic\u00eb, si p.sh. n\u00eb Maqedoni, n\u00eb Malin e Zi e n\u00eb Lugin\u00ebn e Preshev\u00ebs, duhet t\u00eb jet\u00eb po ashtu i p\u00ebrkrahur fuqish\u00ebm nga shtetet p\u00ebrkat\u00ebse.
\nN\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr q\u00ebndrimi ndaj librit shqip, nga aspekti individual i \u00e7do familjeje shqiptare, duhet t\u00eb jet\u00eb sipas shembullit t\u00eb poetit francez Stefan Malarme, nj\u00eb dhom\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb, duhet planifikuar p\u00ebr libra. N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt faza e Rilindjes Komb\u00ebtare sa i p\u00ebrket gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs, let\u00ebrsis\u00eb, artit, pra librit p\u00ebr shqiptar\u00ebt ende nuk ka p\u00ebrfunduar. P\u00ebrkundrazi nevojitet nj\u00eb l\u00ebvizje e p\u00ebrmasave edhe m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha sesa ishte n\u00eb koh\u00ebn e Rilindjes Komb\u00ebtare. Kur t\u00eb gjitha familjet shqiptare t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr libra n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb tyre, at\u00ebher\u00eb sht\u00ebpia shpirt\u00ebrore, kulturore e gjuh\u00ebsore e tyre, me nj\u00eb fjal\u00eb sht\u00ebpia komb\u00ebtare, do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb m\u00eb e pasur sesa sot.
\nMr. Haxhi Shabani
\nKoha Javore<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"