Pjeskovite plaže u Ulcinju polako nestaju jer su količine nanosa koje je rijeka Bojana vjekovima unosila u Jadransko more, i koje su uslovile formiranje Ade i Velike plaže, poslednjih godina sve manje. Stručnjaci kažu da nanos, koji je stizao u zonu ušća rijeke i koji se pod dejstvom morskih struja taložio duž morske obale stvarajući plaže nije ni približan nekadašnjim količinama, zbog čega su golim okom već vidljive posledice na ulcinjskoj rivijeri. Veći dio pjeskovite plaže duge 2,8 kilometara na ostrvu Ada više ne postoji. Morski talasi, smanjeni dotok sedimenata, odnošenje pijeska i nebriga nadležnih institucija ključni su razlozi za ubrzani nestanak jedne od najljepših plaža na primorju. Satelitski snimci potvrđuju da je za tridesetak godina plaža na Adi smanjena za 70 metara, dok na istočnom dijelu ostrva, ona više praktično ni ne postoji. Taj proces ide dalje i već je zahvatio najznačajniji prirodni resurs Ulcinja – Veliku plažu. Na pojedinim mjestima ona je uža i do 15 metara, pa tako nestaju kupališta koja su biser Ulcinja i najbolji dio turističke ponude te opštine. Izvršni direktor NVO „Zeleni korak” Dželjal Hodžić kaže da je to već duže vrijeme poznata činjenica koja nastaja po osnovu više uzroka.
– Prije svega, pristizanje sedimenata znatno je smanjeno izgradnjom brana na rijeci Drim i njegove eksploatacije u Albaniji. Takođe, i sam tok Bojane je u kišnom periodu jako nizak, tako da je rijeka ranije amortizovala jake talase koji dolaze sa juga. A ti talasi praktično stržu obalu i to je izraženo ne samo u Ulcinju, već i Sutomoru, Budvi… Poslednjih godina na desetine metara obale je nestalo zbog toga i završilo je u moru. Po kazivanju sada pokojnog, poznatog njemačkog ornitologa Martina Šnajdera, koji je u više navrata boravio na tom prostoru, ako se ovako nastavi, najviše za 100 godina doći će do nestanka Ade. Dakle, Bojana je donijela Adu, ona će je i odnijeti – kaže Hodžić.
On smatra da bi nadležne državne institucije, prije svega JP Morsko dobro, Opština Ulcinj i resorno ministarstvo, trebalo da angažuju stručnjake, poput profesora Save Petkovića sa Univerziteta u Beogradu, da ponude neka rješenja.
– Nešto se mora preduzeti, ili pokušati da se konkretnim rješenjima zaustavi ili barem smanji ovaj proces. Zasad niko ne čuje naš vapaj iako smo se po ovom pitanju oglašavali više puta. To je velika opasnost, posebno za turizam i nema dugoročnog planiranja razvoja ako se ovaj veliki prblem ne uzme u obzir što prije – kategoričan je Hodžić.
Profesor Sava Petković iz Beograda, koji se decenijama bavi ovim pitanjima, smatra da bi s obzirom na to da plaže imaju ogroman značaj za budući razvoj turizma, trebalo odmah utvrditi realno stanje procesa erozije, naročito na ušću Bojane.
– Trebalo bi izraditi kompleksnu studiju uređenja obalnog prostora u toj zoni, koja je najvažnija prirodna močvara na istočnom Mediteranu – ocjenjuje on.
Ovim problemom bavila se i Kristina Pikelj sazagrebačkog Prirodoslovno-matematičkog fakulteta, koja već godinama istražuje ovaj fenomen.
– To je dugotrajan proces i posledice njenog djelovanja se vide tek nakon više decenija. Ali, u poslednje vrijeme djelovanje erozije na jadranskim plažama je ubrzano i stoga zabrinjavajuće – kaže Pikelj i dodaje da je zbog toga posebno ugrožena turistička privreda na italijanskoj obali Jadrana oko Venecije i ušća rijeka Adiđe i Po.
– Najbolje se to vidi u Albaniji, na starijem ušću rijeke Drim, kod Lješa, gdje je linija obale u kopno u poslednjih 150 godina ušla oko 400 metara – objašnjava ona.
M.Knežević

Nastala taloženjem pijeska  na olupinama broda

Ostrvo Ada počelo je da se formira kada je na ušću rijeke Bojane u more, 1858. godine potonuo brod „Merito”, vlasništvo Antuna Alegretija iz Trogira, kojim je upravljao kapetan Naporeli. Istoričari kažu da su sredinom 19. vijeka na toj lokaciji postojala dva manja ostrva. Brodske olupine su onda zajedno sa dva obližnja ostrva zadržavala rječne sedimente i stvorile ostrvo, koje se počelo nazirati 1882. godine. Između 1858. i 1859. godine Drim je promijenio tok i od tada se jedan krak te rijeke uliva u Bojanu, nedaleko od Skadra. Ostrvo Ada je danas trouglastog oblika. Dvije strane zapljuskuju rječne, a jednu morska voda. Prostire se na 600 hektara, a plaža je duga oko tri hiljade metara.

Izvor: DAN